Bilgisayarla İlgili Tanımlar

Bilgisayar, hızlı ve güvenilir bir şekilde bilgi işleyen elektronik cihazdır. Önceden saptanmış işlemleri, belirli bir sıraya göre, dört-beş adet temel işleme (toplama, çıkarma, çarpma, bölme, üs alma ve mantıksal karşılaştırma) indirgeyerek yapan, işletim denetimini elinde tutarak dış ortamdan aldığı verileri işleyen makine da diyebiliriz. Bilgisayarların teknolojik gelişimi çok hızlı bir şekilde devam etmekte ve her alanda kullanılmaktadır.


                                                                                            
Donanım
Donanım, bilgisayar sisteminin fiziksel parçalarına verilen ortak addır. Bir başka deyişle, donanım, bilgisayarın elle dokunabileceğimiz parçalarıdır. Bilgisayar donanımı, klavye, ekran, kasa, yazıcı  vb. ve bunları birbirine bağlayan kablolardan oluşur.



                                                                                            
Yazılım
Bilgisayar donanımının belli bir işlemi yapıp sonuçlandırması için yazılmış komutlar bütünüdür. Bilgisayar donanımının anlayacağı dilde yazılan programlar, görüntüler, sesler hepsi yazılımdır.



                                                                                          
İşletim sistemi
Çeşitli işler için kullandığımız yazılımlarla donanım aygıtları arasında köprü oluşturan, kullandığımız yazılımların standart olmasını, hangi bilgisayara yüklenirse yüklensin çalışmasını sağlayan en temel yazılımdır. MS-DOS, Windows 95, Windows 98 tek bilgisayarda kullanılan işletim sistemleridir. Birden fazla bilgisayar ortamında (ağ) kullanılan işletim sistemleri ise Windows NT, Novel ve Unix'tir.


                                                                                           
Program
Bir bilgisayarda belli bir işlemi yerine getirmek amacıyla yazılmış komutlardan oluşan yazılımdır. Programlar, programlama dilleriyle yazılırlar ve o programla ilgili dosyalardan oluşur. Muhasebe programları, hesap-takip programları, veritabanı programları, oyun programları vb. hepsi bilgisayar programlarını oluşturur.



                                                                               
      Programlama Dilleri
Bilgisayarın kendine ait bir dili vardır. Bu dil yardımıyla komutları anlar ve yerine getirir. Buna makine dili denir. Makine dilini öğrenmek çok zahmetli ve uzun zaman alan bir iştir. Bunun kolaylaştırmak amacıyla programlama dilleri geliştirilmiştir.
a) Alçak seviyeli diller: Makine diline en yakın programlama dilidir. Bilgisayarın en temelde anladığı "0" ve "1" rakamları yerine İngilizce kelimelerden oluşan semboller kullanılır. Örneğin Assembly alçak seviyeli bir dildir ve bu dilde yazılan bir program kaynak(source) programdır.
b) Yüksek seviyeli diller: Semboller yerine İngilizce kelimeler kullanılır. Bu nedenle daha pratik, hata oranı az olup düzeltme kolaydır. Yüksek seviyeli bir dille yazılmış bir programda  kaynak programdır ve bir derleyici(compiler) program aracılığıyla makine diline çevirilerek çalıştırılır ve amaç program oluşur. Basic, Fortran, Cobol, Pascal, C, vb. diller yüksek seviyeli dillerdir.



                                                                             
Bilgisayarın Kapasite Ölçü Birimi
Günlük hayatta 0'dan 9'a kadar 10 tane rakam kullanılmaktadır. İkili sayma sisteminde ise sadece 0 ve 1 rakamı yani iki rakam kullanılır. Bilgisayarın temelinde de bu sistem kullanılır. Devre elemanından (micro chip) akım geçiyorsa 1, geçmiyorsa 0 rakamı kullanılıyor demektir. Böylece bilgisayara girilecek bütün bilgi veya komutlar bu makine diline çevrilmektedir.
Her haneye bit(binary digit); 8 bit'e 1 bayt(byte) denir.
1024 Byte = 1 Kb(kilobayt)
1024 Kb    = 1 Mb(megabayt)
1024 Mb   = 1 Gb (cigabayt)

BİLGİSAYARIN YAPISI

GİRİŞ BİRİMLERİ
- Klavye (Keyboard)
- Fare (Mouse)
- Tarayıcı (Scanner)
- Kamera (Camera)

MERKEZİ İŞLEM BİRİMLERİ
- İşlemci (Processor, CPU)
- Ram (Bellek)
- Rom
- Disket Sürücü (Floppy Driver)
- Sabit Disk (Hard Disk)

ÇIKIŞ BİRİMLERİ
- Ekran
- Yazıcı (Printer)
- Çiziciler (Plotter)
- Modem


                 
BİLGİSAYARI OLUŞTURAN PARÇALAR

Kasa
Bilgisayarı oluşturan kartları, işlemci, ram'ler ve diğer genişletme kartlarını içinde barındıran ve fiziksel zararlara karşı koruyan metal ya da plastik kutudur. Kasanın içinde çeşitli donanım bileşenlerine elektrik veren güç kaynağı(power supply), kablolar, anakart montaj pimleri ve plastik ayaklar bulunur. Bilgisayarı açıp kapatmaya yarayan POWER düğmesi de kasa üzerinde bulunur. Kasalar tiplerine göre tower veya slim (yatay)dır. Tower kasalarda büyüklerine göre mini tower ya da big tower adlarını alırlar. Son yıllarda, işletim sistemi yardımıyla bilgisayarı tam olarak kapatma özelliği bulunan ATX kasalar üretilmiştir.



Klavye
Bilgisayara komut ve veri girebilmek için, üzerinde harf, rakam, özel karakter ve fonksiyon tuşlarının bulunduğu daktiloya benzer giriş birimidir. Klavyeler her ülkenin dil yapısına ve imla kurallarına göre farklılıklar gösterebilir. Türkiye'de Q ve F tipi klavyeler kullanılmaktadır. Q klavyelerde harflerin bulunduğu tuş gurubunda sol üst köşede ilk harf Q, F klavyeler de ise F'dir. Klavye üzerinde Türkçe harfler olan İ,Ğ,Ü,Ş,Ö varsa klavye Türkçe klavyedir.
a) Fonksiyon tuşları:
F1'den F12'ye kadar olan tuşlardır. Genellikle programlar tarafından tanımlanan görev ve işlevlerin bir basışla yerine getirilmelerini sağlarlar. Örneğin F1 tuşu birçok programda programla ilgili yardım dosyalarına ulaşmak için kullanılır.
b) Genel amaçlı tuşlar:
Rakamlar ve harflerin bulunduğu tuşlardır.
c) Özel amaçlı tuşlar:
ESC: Bulunulan ortamdan yada komuttan çıkmaya yarar. Bunun dışında bazı programlarda bir önceki işleme dönme yada işlemden vazgeçme amacıyla kullanılır.
TAB: Kelime işlem programlarında sekme işlemlerini yapmak amacıyla
kullanılır. İmleci belirli karakterde ileri götürür.
CAPS LOCK: Her basıldığında alfabetik karakterlerin küçük yazma veya büyük yazma moduna geçmesini sağlar. Klavyede sağ üst köşede bulunan Caps ışığı yanıyorsa harfler büyük yazılacaktır.
ENTER: Yazılan komutların bilgisayar girişini onaylamak ve komutun işleme sokulmasını sağlar. Kelime işlem programlarında satırı sonlandırır.
SHIFT: Klavye üzerinde sağ ve sol tarafta olmak üzere iki tanedir. Klavyede rakamların bulunduğu tuşların üzerinde bulunan ikincil görevlerin yerine getirilmesini sağlar.
CTRL: Başka tuşlarla aynı anda kullanıldığında görev yapar.  ALT tuşu da böyledir. CTRL,ALT ve DEL tuşlarına aynı anda basıldığında bilgisayar yeniden açılır.
SPACE: Kelime işlem programlarında kelime veya karakterler arasında boşluk bırakmaya yarar. Oyun programlarında en temel işlemleri yerine getirir.
DELETE (Del): İmlecin bulunduğu karakteri siler. Windows işletim sisteminde dosya ve dizin siler.
PAUSE: Yapılan işlemi durdurur. Bilgisayar açılırken hızlı geçen kısımlarda da kullanılabilir.
PRINT SCREEN: Ekran görüntüsünü olduğu gibi kopyalar. Daha sonra bir resim programına yapıştırılabilir.

İŞLEMCİ:

İşlemci bilgisayarın beynidir. İşlemci, aynı zamanda bilgisayarın adını da belirler. Bilgisayarın işlemcisi örneğin  Pentium 233 MMX ise, bu bilgisayar genellikle Pentium 233 olarak adlandırılır.
İşlemciler saat hızları ile anılırlar. (166 Mhz, 233 Mhz, 300Mhz. gibi) Ancak bir işlemcinin hızını belirleyen asıl faktör o işlemcinin mimarisi, yani modelidir. Bu yüzden 100 Mhz saat hızına sahip bir Pentium işlemci, 100 Mhz saat hızına sahip bir 486 işlemciden daha hızlıdır. İşlemci piyasası çok hızlı gelişmektedir. Zamanın çok hızlı bir işlemcisi olan bir işlemci 5-6 ay sonra yerini başka işlemcilere bırakmaktadır. Birkaç yıl önce en hızlı işlemcilerden olan 486 serisinin üretimi 2-3 yıl önce durdurulmuş, yerini Pentium serisine bırakmıştır. Pentium serisi de sırasıyla  Pentium MMX, Pentium Pro, PentiumII ve son olarak PentiumIII olarak devam etmiştir.



 

Sabit disk, bilgisayarın verileri, yani dosyaları kaydettiği birimdir. Kullandığımız programlar ve veriler sabit diske kaydedilir. Sabit disk üzerinde bir adet elektrik bağlantı yuvası, bir adet data kablo bağlantı yuvası ve jumper ayar bölümü vardır.
Sabit diskin kapasitesi ne kadar büyükse, üzerine o kadar çok program ve veri saklayabilirsiniz. Özellikle, Windows 95 gibi işletim sistemlerini kurmak ve çalıştırmak için en az 250 MB kapasiteye sahip sabit disk gereklidir. Sabit diskler genellikle;


120 MB,
540 MB,
630 MB,
1.2 GB,
2.1 GB,
3.2 GB,
4.3 GB,10 GB, 20 GB ve 26 GB vb. kapasitesindedir.


Sabit diskler, iki tür ve standartta üretilir. Bunlar; IDE ve SCSI'dir. IDE ve SCSI, aslında  birer arabirimdir; arabirim ise çeşitli aygıtların bilgisayarla ilişki kurmak için kullandığı yollardır. Örneğin bir yazıcı kablosu da arabirim olarak kabul edilebilir, sabit diskleri anakarta bağladığımız ve IDE kablosu adını verdiğimiz yassı kablolarda. IDE arabirimiyle kullanılan sabit diskler SCSI'ye göre daha ucuzdur. Ayrıca SCSI arabirimi için SCSI Kartı gereklidir.


CD-ROM sürücü, CD-ROM disklerindeki verileri okuyabilen bir cihazdır. CD-ROM diskler, müzik setinde kullanılan CD'lerle aynı yapıdadır, ancak içinde bilgisayar verileri (yani dosya ve klasörler) saklıdır. CD-ROM disklerin bilgi depolama kapasitesi yaklaşık olarak 650 MB'dır. Artık her türlü program CD-ROM ortamında piyasaya sürülmektedir. Piyasada, oyunlar, programlar, referans kaynakları vb. içeren bir çok CD-ROM bulunmaktadır.
CD-ROM sürücüde, aynı sabit disklerde olduğu gibi bir data kablo bağlantı yuvası ve elektrik kablosu takılacak yer vardır. Fakat CD-ROM'larda ek olarak Ses kartına kablo bağlantısı yapmak için küçük bir kablo bağlantı yeri vardır.

CD-ROM sürücüler CD okuma hızlarına göre; 2X, 4X, 6X, 12X, 24X, 36X, 40X, 48X ve 52X şeklinde adlandırılırlar. CD ROM'lar sadece mevcut CD'leri okuyabilirler. Yazmak için ise; Write (yazma) özelliği olan CD-Writer sürücüleri kullanılır. Yapı olarak CD-ROM'lar ile aynıdırlar, fakat okumanın yanında boş CD'lere yazabilirler. Bunların hızı ise şimdilik, 2X, 4X, 6X, 8X ve 12X 'dir.

 

Disket Sürücü

Kasaya içeriden takılan, ama giriş yeri içeriden olan disket sürücü, disketlerin içine bakıp içindeki bilgileri okuttuğumuz, üzerine bilgi kaydettiğimiz okuyucu/yazıcı aygıttır. Genelde bu tür veri okuma/yazma depolama işleminde kullanılan tüm aygıtlara sürücü(driver) denir. Disket sürücü üzerinde; iğnelerden oluşan data kablosu  ve elektrik bağlantısı yeri vardır.
Disket sürücünün içinde disket üzerine veri yazıp bu verileri okuyabilen bir kafa bulunur. Disketin alt köşesindeki dil kapalıysa, disket sürücü sadece okuyabilir ve disket üzerinden veri alımı yapabilir fakat disket üzerine yazılamaz. Bu yüzden disketlere virüs bulaşmaması için bu dil kısmı kapalı tutulur.
Disketler genelde verileri bir bilgisayardan başkasına taşımak veya veri kaydetmek için kullanılır. Yaygın olarak  kullanılan disketlerin kapasitesi 1,44 MB'dır. Disketlerin 2,88 MB'lık kapasiteye sahip olanları da vardır.


Fare (Mouse)
Fare, Windows türü işletim sistemlerinde, ekrandaki imleci hareket ettirerek,  belirli komutların verilmesini sağlar. Bu işlem, fareyi o tuşun üzerine getirdikten sonra fare üzerindeki tuşun tıklanmasıyla yapılır. Fare, anakarta COM1 portuna takılır.

Ses Kartı, Hoparlör, Mikrofon
Ses kartı, bilgisayarın, sesleri kaydedip, çalmasına yarayan bir karttır. Bu işlem sayısal olarak gerçekleştirilir. Kayıt yaparken sesi bir dizi sayıya dönüştürür ve çalarken de bu sayıları tekrar ses haline getirir. Ses kartının sesleri sayılara dönüştürme işini ne kadar iyi yaptığı, "16-bit  44.1Khz Stereo" gibi ifadelerle belirtilir.
Ses kartlarıyla ayrıca müzik yapabilirsiniz. Bu işlem de MIDI adı verilen müziğin notalar halinde işlenmesini sağlayan bir sistem yardımıyla yapılır.
Ses kartı üzerinde bir adet hoparlör, bir adet mikrofon ve bir adet line-in (Başka aygıtlardan giriş yapmaya yarar.) yuvası vardır. Bir de Joystik (Oyun çubuğu) bağlantı portu vardır.

 

Faks-modem Kartı
Faks-modem, bilgisayarların telefon hatları üzerinden haberleşmesini mümkün kılan bir cihazdır. Faks-modemle faks gönderebilir ve alabilirsiniz. Faks-modemler, fiziksel olarak harici (external) ve dahili (internal) olmak üzere iki çeşittir. Dahili olanlar anakart üzerinde bulunan ISA veya PCI yuvalarına takılır. Harici olanlar ise COM2 portuna bağlanır ve elektriğini bir adaptör yardımıyla alır.
Modemlerin arkasında iki adet telefon kablo bağlantı yuvası vardır. Bunlardan birine telefona gelen hattın kablosu takılır. Diğerine ise modemle birlikte gelen kablonun bir ucu takılır. Kablonun diğer ucu ise telefona takılır.
Modemin hızı, bps (bits per second) terimiyle ifade edilir. Bu saniyede geçen bit sayısı demektir. Buna göre, piyasada üretim aşamasına göre;
  9600
14 400
28 800
33 600
56 000 hızında modemler vardır. En hızlısı 56 000 bps modemlerdir. Bütün modemlerde faks özelliği vardır ve en yüksek hız 14 400'dür.
Modem yardımıyla bir başka bilgisayara telefon hattı üzerinden bağlanarak, dosya alıp, dosya gönderebilirsiniz. Yine modem aracılığıyla internete bağlanabilirsiniz. Voice özelliği olan bir modemi telefon ve telesekreter olarak kullanabilirsiniz.



Radyo-TV kartları
Radyo kartı, bilgisayarı radyo gibi kullanmayı sağlar. Fakat radyo kartları sadece FM bandında bulunan radyolara yöneliktir. Bazı radyo kartları ses kartları ile bütünleşik olarak gelir. Ayrıca bir ara kablo yardımıyla ses kartına bağlantı yapmanıza gerek kalmaz.
TV kartı, bilgisayardan TV yayınlarının izlenebilmesini sağlar. Fakat normal bir TV'ye göre bir çok avantajı vardır.  Monitörden istediğiniz boyutta izleyebilirsiniz. TV açıkken bilgisayar üzerinde diğer programlarınızı çalıştırabilirsiniz. Bilgisayara görüntü kayıt edebilirsiniz. Ayrıca TV kartlarında teletext özelliği de vardır.
TV kartının arkasında anten girişi, video girişi ve  ses çıkışı bulunur.


Tarayıcı (Scanner)
Tarayıcılar, yazıcıların yaptığı işin tersini yapar, yani kağıt üzerinde bulunan resim ve yazıları  bilgisayar ortamına aktarır.
Tarayıcıların kalitesini, çözünürlük belirler. Çözünürlük birimi olarak DPI kullanılır. DPI (Dot Per İnc), inç başına düşen nokta demektir. Taranacak kaynağın üzerinden geçen sensörün  her seferde kat ettiği mesafe ne kadar kısa olursa çözünürlükte o kadar yüksek olur.
Tarayıcılar yazıları bilgisayara aktarırken bu yazılar bilgisayar için resimden farksızdır. Bu nedenle yazılar üzerinde kelime işlemcilerle, örneğin Word ile düzeltme yapamazsınız. Bu amaçla OCR adı verilen programlar yapılmıştır. OCR, resim gibi görünen bu yazıları çözümleyerek metin dosyası haline getirir, ve artık Word ile üzerinde düzeltme yapabilirsiniz. Ama yinede OCR programları yüzde yüz hatasız çalışmaz.



Yazıcı (Printer)
Bilgisayardaki bilgileri kağıt üzerine yazan elektronik baskı birimidir. Baskı şekline göre üç tür yazıcı vardır.
Nokta vuruşlu yazıcılar: Nokta vuruşlu yazıcıların baskı mekanizması, yatay bir çizgide hareket edebilen bir baskı kafası ve bu kafada bulunan bir dizi iğneden oluşur. İğne sayısı 9 ya da 24 olabilir. 24 iğneli(pin) yazıcılar 9 iğnelilere göre çok daha iyi baskı yapar. İğnelerle kağıt arasında bir mürekkep şeridi bulunur, baskı kafası satır üzerinde kayarken, iğneler şeride vuruşlar yaparak kağıt üzerine baskıyı gerçekleştirir.
Baskı kalitesi öncelikle bir inç uzunluktaki nokta sayısına (dpi-dots per inç) bağlıdır. Daha çok nokta, daha iyi baskı demektir. Nokta vuruşlu yazıcılarda maksimum 360 dpi kalitede baskı alınabilmektedir. Bu değere ancak 24 pinli yazıcılarda ulaşılabilir.
Nokta vuruşlu yazıcıların hız birimi saniyede basılabilen karakter sayısı olan cps'dir.(cps-character per second) İyi bir yazıcı en az 300 cps hıza sahip olmalıdır. Ancak bu hız, yazıcının bastığı en düşük kaliteli harf şeklinin baskı hızıdır. Daha kaliteli bir baskıda hız 80 cps civarına kadar düşebilmektedir.
Nokta vuruşlu yazıcılar en çok, baskı kalitesinin önemli olmadığı büyük miktarlı baskılarda tercih ediliyor. Örneğin, bir şirket her gün yüzlerce faturanın çıktısını alıyorsa tercih edebileceği tek yazıcı nokta vuruşlu yazıcıdır.
Nokta vuruşlu yazıcılarda baskı kafası bulunur ve bu değiştirilir.
Mürekkep püskürtmeli yazıcılar: Mürekkep püskürtmeli(ink jet) yazıcılar, nokta vuruşlular gibi satır satır baskı yaparlar, ancak kağıda mürekkebin aktarılması, çeşitli metotlar ile mürekkebi kağıt üzerine doğrudan püskürtebilen bir dizi üfleç sayesinde gerçekleşir. Mürekkep püskürtmeli yazıcılar, çoğunlukla 360-400 dpi baskı yapabilirler. Ancak 600-720-1400dpi'lik yazıcılarda vardır.
Bu tip yazıcılarda mürekkep kartuşu önemlidir. Mürekkep bittiğinde tekrar doldurulmaları mümkündür. Renkli ve siyah kartuş olarak iki çeşittir. İyi bir baskı yapabilmek için kullanılan kağıdın kalitesi önemlidir.

Lazer yazıcılar: Lazer yazıcılarda kullanılan teknoloji fotokopi makinelerindekine benzer. Lazer ışığı yardımıyla bir silindir üzerine şeklin çizilmesi,
çok ince mürekkep  zerreciklerinin önce silindire ve oradan da kağıda aktarılması şeklinde çalışır. Lazer yazıcılar en az 300-600 dpi çözünürlük vermektedir. Baskısı diğer yazıcı türleri ile karşılaştırılamayacak kadar iyidir. Bir çok yazıcıda en az 512KB olmak üzere 1 MB ve 8MB'a kadar RAM bulunur.

 

Bilgisayar montaj işlemine başlamadan önce gerekli parçaların bulunup bulunmadığını kontrol edin. Çünkü bazı parçalar bir bilgisayarın çalışması için mutlaka gereklidir. Bu parçalar;

  1. Kasa
  2. Anakart
  3. İşlemci
  4. RAM
  5. Ekran kartı
  6. Disket sürücü
  7. Sabit diskten oluşur. Diğer parçalarda;
  8. CD-ROM sürücü
  9. Ses kartıdır.

ADIM ADIM MONTAJ



 

Kasanın vidalarını sökün. Kapağını çıkartın.

 

Anakart üzerine RAM'leri takın. RAM'lerin yuvaya tam oturmasını sağlayın.

 

İşlemciyi yuvasına yerleştirin. Anakart kitapçığından, takmış olduğunuz işlemcinin jumper ayarlarını yapın. İşlemcinin üzerine CPU fanını takın.

 

Anakartın ayaklarını takın ve kasanın içine yerleştirin. Vida ile tutturun.

 

Anakartın elektrik bağlantısını, güç kaynağından gelen kabloyla yapın.

 

Disket sürücüyü kasanın disket sürücü yuvasına takıp vidalayın.

 

Kasanın güç kaynağından gelen küçük elektrik kablolarından birini disket sürücüsünün elektrik yuvasına takın. Daha sonra disket sürücüsünün data kablosunu bağlayın.(Data kablosunun kesik kısmını disket sürücüye takın.)

 

Güç kaynağından gelen elektrik kablolarından birini sabit diskin elektrik kısmına takın. Sabit diskin data kablosunu da taktıktan sonra kablonun diğer ucunu anakart üzerinde bulunan iki IDE yuvasından birine takın. Sabit diski kasaya vidalayın.

 

Fareyi takmaya yarayan COM1 ve COM2'nin bulunduğu portu anakarta vidalayın ve anakart üzerinde bulunan yuvalarına takın.

 

CD-ROM sürücüyü kasaya vidalayın. Aynen sabit diskte olduğu gibi elektrik ve data kablosunu bağlayın.

 

Ekran kartını eğer PCI ise, anakart üzerinde PCI yuvasına, AGP ise, AGP yuvasına takın ve kasaya vidalayın.

 

Varsa ses kartını, anakart üzerinde bulunan ISA yuvasına takın ve vidalayın.

 

Kasanın kapağını kapatın ve vidalayın.

 

Monitor, elektrik bağlantısını kasadan alıyorsa kablosunu kasanın arkasında bulunan yuvaya takın. Monitorün veri almasını sağlayan kabloyu ekran kartı üzerindeki yuvaya takın. ATX kasalarda monitore elektrik veren kablo yuvası yoktur. Monitor elektriğini kasadan değil direkt olarak alır.

 

Kasanın arkasında bulunan yuvaya klavye bağlantısı yapın.

 

COM1 portuna fareyi bağlayın.

 

Kasanın elektrik kablosunu prize takın.

 

Kasanın ön kısmında bulunan POWER düğmesine basın ve bilgisayarı açın.

 

Bilgisayar açıldıktan sonra RAM sayma işlemi yapacaktır. CPU markası ve saat hızı ekranda görünecektir. RAM sayma işlemi biter bitmez, klavye üzerinde bulunan DELETE veya DEL tuşuna basın ve BIOS Setup programını başlatın.

 

Ok tuşlarıyla "IDE HDD AUTO DEDECTION" kısmına geçin ve ENTER tuşuna basın. Primary master bölümünde sabit diski aratmak için Y tuşuna basın. Primary slave, Secondary master ve Secondary slave içinde Y tuşlarına basın. Takmış olduğunuz sabit diskin bulunmuş olması gerekir. ESC tuşuna basarak ana menüye geri dönün.

 

Ana menüden ok tuşuyla SAVE and EXIT kısmına geçin. ENTER'a basın. Bilgisayar yeniden açılacaktır.

 MONTAJ SONRASI İŞLEMLER

Bilgisayarı açmadan önce, disket sürücüye bir sistem disketi veya DOS işletim sisteminin birinci disketi takın.

 

Bilgisayar disket sürücüden okuduğu sistem dosyalarıyla açılır ve A: komut istemcisine geçer. Artık DOS komutları kullanılabilir. (Tarih ve saati yeniden girmek gerekmiyorsa, ENTER tuşuna basılarak geçilir.)

 

Sabit disk ilk defa kullanılıyorsa, formatlama işleminin yapılması ve sistem dosyalarının yüklenmesi gerekir. Bunun için diskette "format.com" dosyasının olması gerekir. Bu dosya DOS'un birinci disketinde vardır.

 

A:\> format c:/u/s  komutuyla format işlemi yapılır.

 

Sistem disketi sürücüden çıkarılır, bilgisayar kapatılıp yeniden açılır.

 

Bilgisayar C: sürücüsünden açılmıştır.

 

CD-ROM sürücüsünün kurulum (install) disketi, disket sürücüye takılır.

 

A: yazıp ENTER tuşuna basarak A: sürücüsüne geçilir.

 

Dır komutu ile kurulumu başlatacak dosyanın hangisi olduğuna bakılır. (Genellikle bu dosya install.exe'dir.)

 

A:\> install yazılır ve ENTER tuşuna basılır. CD-ROM kurulum programı başladığında seçenekler ENTER tuşuna basılarak geçilir.

 

Bilgisayar yeniden açılır.

 

CD-ROM sürücüye, Windows 95 ya da Windows 98 CD'si takıldıktan sonra D: yazıp ENTER tuşuna basarak D sürücüsüne geçilir.

 

D:\>kur yazılarak Windows 95 ya da Windows 98 işletim sistemi kurulumu başlatılır. Gerekli seçenekler yapıldıktan sonra TAMAM tuşuna tıklanır. Dosyaların kopyalanması ve ayarların yapılmasında sonra, kurulum programı tarafından bilgisayar yeniden açılır. Artık, Windows'un masaüstü ekrana gelir.

1) Montaj işlemini bitti, bilgisayar açılınca ekrana hiç görüntü gelmiyor.

Önce, kasadan fan sesi gelip gelmediğine bakın. Eğer fan çalışıyorsa, anakart, metal bir kısma temas edip kısa devre yapıyor olabilir. Anakart bağlantılarnızı kontrol edin.

2) Bilgisayar açıldı, fakat disket sürücüde bulunan disketi okumuyor.


Disket sürücü data kablosu bağlantısı yanlış yapılmıştır. Kablonun disket sürücüye takılan kısmını ters çevirin. Yeniden takın. Bilgisayarı açtığınızda disket sürücünün ışığı sürekli yanmamalıdır. Yanıyorsa kablo yine yanlış bağlanmıştır.


3) Bilgisayar açılırken sabit diskimi görmüyor.


Bilgisayar açılırken del tuşuna basarak BIOS Setup bölümüne geçin. Buradan "IDE HDD AUTO DEDECTION" kısmına girin ve sabit diskinizi tanıtın. Kaydedin ve çıkın.


4) BIOS Setup'ta sabit diski bulamadı.


Sabit disk jumper ayarlarınızı kontrol edin. Kablonun tam anakart yuvasına tam oturup oturmadığına bakın.


5) Bilgisayar açılırken sabit diski tanıyor fakat sabit diskten sistem başlamıyor.


Sabit diskten sistem açılmasını sağlayan "boot" kısmına boot virüsü bulaşmıştır. Anti-virüs programlarıyla temizleyin.


6) CD-ROM sürücüyü kurdum fakat sürücüye geçmek isteyince "CDR 103: Not Ready Error Reading Drive D: Abort, Retry, Fail?" şeklinde hata mesajı veriyor.


CD-ROM içinde bulunan CD-ROM arızalıdır. Eğer başka CD'leri de okumuyorsa CD-ROM sürücünüz arızalıdır.


7) Windows kurulumu sırasında bilgisayar kilitleniyor.


Sabit diskinizde 'bad sector' (Sabit disk üzerinde oluşan fiziksel hasarlar) olabilir. Sabit diski disk programlarıyla kontrol ettirin. RAM'lerde problem olabilir.


8) Windows 95'te istediğim çözünürlüğü ayarlayamıyorum.


Ekran kartı sürücüsü yüklenmemiş veya yanlış sürücü yüklenmiş olabilir. Denetim  Masasından Görüntü'den Bağdaştırıcı sekmesine geçin ve ekran kartı ile birlikte verilen sürücüyü yükleyin.


9) Bilgisayarımı disket sürücüden açamıyorum. Hemen sabit diske geçiyor.


BIOS Setup kısmında bulunan boot seçeneğinde önce sabit diskten açması ayarlanmıştır. BIOS Setup'a geçin ve BIOS FEATURES SETUP kısmından  "Boot Sequence" seçeneğini page up page down tuşlarını kullanarak "A" başta olacak şekilde ayarlayın.


10) Bilgisayara modem  taktım fakat kullanamıyorum.


Denetim Masasından  Modem'i tıklayın. Ekle tuşuna basın, modemi sücüsüyle birlikte yükleyin.

Kelime işlemciler: Kişisel bilgisayarlarda en çok kullanılan program olan kelime işlemciler, bilgisayarda yazılar yazıp bunları yazıcıdan bastırmaya yarar. Gelişmiş kelime işlemciler, farklı yazı tiplerinden sayfa düzenlerine, yazılar içine yerleştirilecek resimlerden yazı biçim ve renklerine, yazı içinde bir sözcüğü aratmadan, yazının gramer ve imla kontrolüne kadar çeşitli işlevler sunarlar. En yaygın kullanılan kelime işlemciler; Word, WordPerfect ve WordPro'dur.
Grafik programları: Fotoğraf ve resimler üzerinde değişiklikler yapmaya yarayan grafik programlarında yeni resimler de çizebilirsiniz. Photoshop ve Paintshop Pro bu tür grafik programlarındandır.
Hesap Takip: Matematiksel işlemler, denklemler, ve mantıksal karşılaştırmalar yapan hesap takip programları bir çok alanda kullanılabilir. Hesap tabloları, yan yana ve alt alta dizilmiş hücrelerden oluşur. Her bir hücreye bir matematiksel değer veya bir işlem yazılabilir. Hesap tabloları dört işlemden karmaşık fonksiyonlara kadar pek çok işi yapabilir. Bu hesaplamalardan yararlanarak grafikler hazırlanabilir. Bu programlardan en yaygın kullanılanları ise; Excel, Quatro Pro ve Lotus'tur.
Veritabanı programları: Veritabanı, her türlü bilginin düzenli bir şekilde, istendiğinde kolayca erişilerek kullanılabilecek tarzda saklandığı veri deposudur. Adres-telefon defteriniz, bir firmanın bütün müşterilerini içeren kartlar, bir kurumda çalışan elemanların sicil dosyası birer veritabanıdır. Access, Lotus yaygın olarak kullanılan veritabanı programlarıdır.
Mühendislik uygulamaları: Mühendislerin çizim ve hesaplama yapmalarını sağlayan programlara CAD (Computer Aided Design: Bilgisayar destekli çizim) programları da denir. Auto CAD, Design CAD vb.
İletişim programları: İnternete, Web sitelerine, haber guruplarına ve e-mail sunucularına bağlanmayı sağlayan programlardır. Bir bilgisayardan başka bilgisayara bağlanmayı sağlayan programalar ve faks programları da bu guruba girer. En sık kullanılanları ise; Internet Explorer, Netscape, CuteFTP, MIRC ve Outlook'tur.
Oyunlar: Futbol oyunundan, satranç programlarına kadar binlerce oyun programı vardır.

 

Network nedir?

Network birbirine kablolarla bağlanmış server, printer, pc, modem gibi bircok haberleşme ekipmanının en ekonomik ve verimli yoldan kullanılmasıdır. Network insanların bireyselce değil, ortak çalışmalarını sağlar.

Network, veri, yazılım ve ekipman paylaşımıdır. Küçük bir ağ iki bilgisayardan oluşabileceği gibi, büyük bir ağ binlerce bilgisayar, fax-modem, cd-rom sürücü, printer ve bunun gibi ekipmanlardan oluşabilir.

Neden Network’e gereksinim duyulur?

Network zaman ve para kazancı sağlar. Başarı için işletmenin sadece ofis içinde değil, tüm dünya ile haberleşmesi gerekir. Paylaşım söz konusu olduğundan donanım tüm personel tarafından kullanılabilir, herbir birey için extra printer, modem, disk ünitesi gerekmez. Internet erişimi de bir ağ üzerinde paylaştırılabilir.

Network Nasıl Çalışır?

Ethernet en genel networking sistemidir. Ethernet standardlarıyla birlikte gelmiştir. Ethernet ağından gönderilen tüm mesajlar diğer bir ekipmanın alabileceği standart kodlardan oluşur. İlk olarak XEROX tarafından bulunmuş ve daha sonra DEC, Intel ve XEROX tarafından formulize edilip belirli metodları kullanıp saniyede 10 Mbit veri transfer edebilen bir sistem olarak ortaya çıkmıştır.

 Network Topolojileri

Üç çeşit network yapısı vardır. Bunlar “star”, “bus” ve “ring” topolojileridir. Star ve Bus mimari en çok kullanılanlarıdır.

 Star Yapı

Adından anlaşılabileceği gibi yıldız mimarisindedir. Yani yıldızın merkezinde bir hub veya switch, bunlara bağlı olan tüm noktaları birbirine bağlar (UTP kablo ile). Kablonun bir ucu network adaptör kartına bağlı iken, diğeri hub veya switch’e takılır.

 Star Networkün Avantajları

·         Ekonomik kablolama

Hızlı kurulum

Kolay genişletilebilirlik

Switch veya bridge ile genişletilmesi network performansını arttırır.

Bağlantıda meydana gelebilecek kopukluk , tüm ağı etkilemez .

Huba yapılan bağlantılar hub üzerindeki bağlantıların durumunu gösteren ışıklar sayesinde durumları anlaşılır ve arıza tesbiti kolaylaşır.

 Dezavantajları

·         Hub ile hub arasındaki bağlantıyı sağlayan kablonun uzunluğu 100m yi geçemez.

 Bus Yapı

Bus yapı, omurga yapı olarakta adlandırılır. Ağ üzerindeki tüm node’lar tek bir hat üzerindedir. Veri bu node’lardan geçerek istenilen node’a ulaşır.

Ağ bağlantısı tek bir koaksiyel kablo ile yapılır. Bu kablonun uçlarına BNC denilen konnektörler bağlanır.

Bus Yapının Avantajları

·         Guvenilir kablo kullanır (koaksiel kablo).

Basit network genişlemesi sağlar.

Hub veya benzeri merkezi ağ ekipmanı gerektirmez.

Bus Yapı Dezavantajları

·         Standardları 30 node’tan fazlasına izin vermiyor.

Ağın toplam uzunluğu 185 mt.’yi geçemez.

Herhangi bir node’un bağlantısının kesilmesi tüm ağı etkiler.

Arıza tesbiti zor.

 

Server

 Server, dosya depolamak ve bu dosyalara ağ üzerinden erişmek için kullanılan basit bir sistem olabileceği gibi, birçok hard-disk içeren, yedekleme üniteleri ve cd-rom sürücüleri olan kompleks sistemler olabilir. Printer, fax makinaları, modemler, internet erişimi, vs. gibi kaynakların ağ üzerinde paylaşılmasına yardımcı olur. Server’a bağlanan bilgisayarlara istemci (client) denir. Sunucular genelde, veritabanı dosyalarını, birçok yazılım istemcisinin erişimine sunar.

Hub: Hub’ın görevi kendisine ulaşan sinyalleri alıp yine kendisine bağlı olan ağ ekipmanlarına dağıtmaktır. Hub bu işlem sırasında bir tekrarlayıcı görevi görür ve sinyali güçlendirir.

Mbps: Saniyede 10 milyon bit (Millions of bits per second)

Switch:çç..ç Switch’ler daha kompleks ve daha verimli hublardır. Portları arasında direk kanal oluşturma yeteneği vardır. Network performansını arttırır.

Node: Bir network ekipmanı (hub veya switch gibi) ile haberleşebilen, server, printer, fax makinası, vb.

Workgroup: Küçük haberleşebilen bir grup oluşturabilmek için, tek bir switch veya hub’a bağlı node’lara denir.

10BASE-T Kablo: Her iki ucunda RJ-45 konnektörü bulunan, Kategori 3 kablolamayı destekleyen 10 Mbps ethernet standardının kablosu.

 Server Tabanlı ve Peer-to-Peer Networkler

 Server Tabanlı Networkler

Server tabanlı ağlarda “server” ağın yöneticisidir. Tüm node’lar server’a bağlıdır. (Star yapıda hub aracılığıyla). Bu ağlarda sunucu ortak kullanıma açılan yazılım, printer, fax modem, internet erişimi gibi kaynakları, istemcilerin erişimine sunar.

Sunucu bir hakem gibi davranır ve node’lar bilgi istediğinde önce server’la konuşur ve server istenilen bilginin yerini tesbit ederek, kullanıcın erişim haklarına göre veriye ulaşımını sağlar.

 Peer-to-Peer Networkler

Bu ağ yapısında server kullanılmaz, herbir istemci kendi hard diskine sahiptir. Her node birbiri ile konuşabilir ve istediği bilgi veya servisi alabilir. İstemciler diğer istemcilerin kullanımına açmak istedikleri veri veya servisi paylaştırırlar.

Kablolama

 

Ağ kablolaması, node’lar arasındaki fiziksel hattır. Ethernet standardlarında üç tip kablolama bulunur: Korumasız dolanmış çift tel (UTP), thin (ince) Ethernet (koaksiyel), ve kalin Ethernet.

Network planlamasında kablolama en önemli unsurlardan biridir. Seçilen kablolama yöntemi uzun süre ihtiyaca cevap verebilmeli ve ileri teknolojileride desteklemelidir.

 Dolanmış Çift Tel: Network haberleşme sistemleri ve yüksek dereceli telefon hatlarında kullanılan kablodur. İki çeşidi vardir: Korumalı (STP) ve korumasız (UTP). 10BaseT/100BaseTX standardlarında kullanılır. RJ-45 konnektörlerle sonlandırılır.

Thin Ethernet Koaksiyel: Network koaksiyel, 10Base 2 olarakta adlandırılır. BNC konnektörleri kullanırlar.

Thick (Kalın) Ethernet: Standart Ethernet olarakta adlandırılır. 10 Mbps bandgenişlikli ağlarda kullanılır. Ağır, sert ve kurulumu güç ve pahalı bir kablolama yöntemidir. BNC konnektör kullanırlar.

Fast Ethernet: 100 Mbps veri taşıyabilen sistemdir. 100 BaseTX olarakta bilinir. 10Base-T Ethernet’le benzerlik gösterir, fakat 10 kat daha hızlıdır.

 Korumasız sarılmış çift tel (UTP)

Kategori 3 (10Base-T, 10 Mbps ağlar için) ve Kategori 5 (100Base-TX 100 Mbps Fast Ethernet Ağlar için) kablolama ile kullanılabilir.

 

Şekil-2

İnce, esnek ve RJ-45 konnektörleri ile kurulumu ve kullanımı basittir. En önemli iki avantajı ve ekonomik olması ve star yapı ağlarda kurulum kolaylığıdır. Diğer bir avantajı arıza tesbitinin kolaylığı ve hub ile bir node arasındaki bağlantının gitmesi durumunda sadece o node’un ağ özelliklerinden yararlanaması, bu durumun tüm ağı etkilememesidir.

Eğer bu bağlantı kopukluğu iki hub arasında olursa, hub’lar birbirinden bağımsız olarak çalışmaya devam edebilir. Fakat bu 2 workgroup arasında iletişim kesilmiş olur.

Ağınızı genişletmek istediğinizde, “crossover” kablolama ile hub veya switch’inizi diğer hub veya switch’lere bağlamak mümkün olduğundan ağın büyümesi oldukça kolay olacaktır.

 Kablo Kalite Standartları

 Network standartları 10 Mbps ve 100 Mbps Ethernet ağları için kablo tiplerini belirler. Kategori derecesi kalite veya veri taşıma yeteneğini gösterir. Kategori derecesinin yükselmesi verinin güvenilirliğini arttırır.

Evlerimizde telefon kablosu olarak kullandığımız kablo Kategori 1 kablodur ve RJ-11 konnektör kullanır. Bazı ticari kurumlar telefon hatlarında Kategori 3 kablolama kullanır. Ağ bağlantılarında Kategori 1 kablo kullanılamaz, sadece Kategori 3 ve 5 kullanılır.

 Kategori 3 UTP

Kategori 3, 10 Mbps bandgenişliğindeki ağlarda kullanılır . 100 Mbps ağlarda kullanılamaz.

 Kategori 5 UTP

Kategori 5, 100Mbps band genişliğinde veri transferi yapabilen ağlarda kullanılır. 10 Mbps ağlarda da sorunsuz çalışır fakat Kategori 3’ten biraz pahalıdır. İlerde 100 Mbps’e geçmek isteyen ağlar şimdiden Kategori 5 kablolama kullanabilir.

 Koaksiyel Kablolama

 Koaksiyel kablo, kablo TV veya bildigimiz anten kablosuna benzer fakat daha yüksek kalitede veri transferine izin verir. Ağlarda kullanılan iki çeşit koaksiyel kablo vardir. Bunlar 10BASE 2 ve 10BASE 5. 10BASE 5’dir. Kalın koaksiyel günümüzde çok kullanılmaktadır.

10BASE 2

BNC konnektör kullanır. Küçük ve orta büyüklükteki ağlarda kullanılır. Güvenilir fakat oldukça pahalıdır. BUS yapı ağlarda kullanılır.

 

Şekil-3

Konnektör ve Portlar

RJ-45 Konnektörler

10 BASET ve 100BASETX kablolar RJ-45 konnektörleri ile sonlandırılır (Şekil-2). Hub veya Switch üzerindeki porta takılarak güvenilir bir bağlantı sağlar.

BNC Koaksiyel Konnektörler

BNC kablo bağlantısı bilgisayarınız ile ağ arasındaki durumu LED’ler yardımıyla izleminize olanak vermez. Kablonun açık uçları 50 Ohm luk direnç ile sonlandırılır.

 

 

Şekil-4

RJ-45 Düz Portlar

Bunlar Hub ve Switch’lerde bulunan standart portlardır. Hub (veya switch) ile node arasında bağlantı bu portlardan sağlanır.

RJ-45 Crossover Portları

Ağ bağlantılarında merkezi bağlantı noktasından buna bağlı olan ekipmanlar arasında düz kablo kullanılır. Fakat ağ genişlemesi durumunda iki hub’ı birbirine bağlayacağımız durumlarda crossover bağlantı kullanmamız gerekir. Bazı hub veya switch’lerde “crossover” bağlantı gerektirmeyecek extra port bulunur.

BNC Portları

10 BASE2, koaksiyel kablo bağlantıları için kullanılır

Network Ekipmanları

Network Adaptör Kartları

Network Adaptör Kartları (Network Arabirim Kartları) ağ yapısının temelini oluşturur. Günümüzde bazı bilgisayarlar üzerinde ağ adaptör kartıyla gelir. Eğer bilgisayarınızda böyle bir kart yoksa anakart üzerindeki boş bir slota, modem veya ses kartı takar gibi kısa sürede takılabilir. Network arabirim kartı bilgisayarınızla ağ arasındaki bağlantıyı sağlar. Veriyi Ethernet ağının okuyabileceği ve kabul edeceği formata çevirir. Bu kartlar üzerinde hub veya switch’e bağlayabilmeniz için konnektörler bulunur. Network Arabirim Kartları driver (sürücü) dediğimiz üretici firma tarafından yazılan software’lerle gelirler. 10 Mbps veya 10/100 Mbps çift hızlı çalışabilen ethernet kartları vardır.

 

 Hub

Hub’lar star topoloji ağlarda merkezi bağlantı üniteleridir. Hub kendisine bağlanılan tüm node’ların birbirleri ile iletişim kurmasını sağlar. Hub’a bağlanılan her ekipmanın kendi güç kaynağı olduğu gibi hub’ında kendi güç kaynağı vardır. Hub üzerinde bulunan durum ışıkları ağ durumunu izlememizi ve arıza tesbit işlemlerini kolaylaştırır. İkiden fazla hub birbirine bağlanabilir fakat Ethernet standartlarında bazı sınırlar vardır. Hub-Hub bağlantıları yerine switchlerden hub’lara gidilebilir, ve bu durum ağ performansını arttırır. 10 Mbps veya 100 Mbps ağlar için hub’lar bulunmaktadır.

 Bridge

Bridge’ler bağımsız workgroupları birbirine bağlamak için kullanılır. Veri yönlendirme işlemi yapar. 10 Mbps ve 100 Mbps ağları birbirine bağlayabilir.

 Switch

Switchler daha öncede bahsedildiği gibi daha kompleks Hub’lardır. Büyük bir ağı segmentlere (parçalara) bölerek ağ performansını arttırır. Herhangi bir node’tan gelen verinin tüm ağa dağıtılması yerine istenilen node’a dağıtılmasını sağlar. Ağ durmunu izler, veriyi gönderip, iletim işleminin yapılıp yapılmadığını test eder. Bu özelliğe “store and forward” (depola ve ilet) denir.

 Repeater

Repeater (tekrarlayıcı), ethernet ağ standartlarında merkezi bağlantı noktası ile node arasındaki mesafenin maximum sınırının aşması durumunda kullanılır. Sinyali alıp, güçlendirip, gönderme özelliğine sahiplerdir. Hub veya switchler de birer repeater görevi görür.

 

 

 

Router

Router’lar ağ trafiğini filtre eder ve dosyanın doğru yere gönderilmesini sağlamak için değişik protokolleri birbirine bağlar. Bu filtreleme işleminden dolayı router, switch veya bridge’den daha yavaş çalışır. Hub veya switch’lerden farklı olarak router’lar ağ yönetim hizmetleri sunarlar.

filtreleme işlemi: Verinin içeriği incelenir ve iletilmesi gerekmiyorsa iletilmez. Switch veya bridge’te verinin içeriğine bakılmadan iletim işlemi yapılır.

protokol: Ağ üzerinde veri iletimi için kullanılan kurallar veya işlemler.

 

 

PC Adaptör Kartları

Laptop (dizüstü) bilgisayarlar ethernet ağına kredi kartına benzer kartlarla bağlanabilir. PC kartları bütünleşik fax/data ve modem özelliğine sahip olabilir .

 Network İşletim Sistemi Nedir?

Network İşletim Sistemi (NOS) ağ üzerinde bilgisayarların ve diğer ekipmanların birbirleri arasında veri alıp göndermelerini sağlarlar. Windows95, Windows NT, veya Macintosh gibi başka amaçlar için kullanılabilen işletim sistemleri ve sadece ağ işletim sistemi olarak kullanılabilen Novell veya LANtastic gibi yazılımlar örnek verilebilir.

  

Network İçin Yardımcı Öğütler

 

Ethernet standartları geçerli bir networkün oluşturulma şeklini belirler. Unutulmaması gereken eğer kurulumunuz standartlara uygunsa networkünüz çalışacaktır. Burada probleme neden olacak belli başlı birkaç şey, yanlış kablolama, kablo uzunluğunun sınırı geçmesi ve fazla kullanıcının bulunmasıdır.

Bu bölümden sonra “Networkün Geçerli Yapılması” başlığı altındaki diyagramlarda standartlara uyan geçerli bir network ve standartların dışındaki geçersiz bir networkü göreceksiniz.

Networkünüzü planlarken bu standartları takip ederek networkünüzü daha verimli bir şekilde çalışmasını sağlayabilirsiniz.

Üç Önemli Husus

Kablolama

Yanlış kalite veya tipteki kablolama heberleşmeyi güçleştirir.

Bağlantı Sayısı

Switch ile parçalara ayrılmamış networkteki çok fazla sayıdaki hub veya çalışma grubundaki çok fazla sayıdaki bağlantı sık sık çakışmalara ve hatalara neden olacaktır.

Mesafe

ethernet standartlarının göre daha uzun mesafelere çıkan bağlantılar networkün çökmesine neden olan zamanlama problemlerine neden olur.

Yardımcı Öğütler

 Her bilgisayarın networke bağlanmsı için Network Adaptör Kartına ihtiyacı vardır.

En kolay ve en popüler Ethernet topolojisi 10BASE-T kablolaması gerektiren yıldız topolojisidir.

Bir 10BASE-T Ethernet networkü RJ-45 konnektorlerle sonlanan Katagori 3 veya 5 dolanmış-çift kablo kullanır.

10BASE-T networkünde LAN içindeki bilgisayarlar arasinda en fazla 5 kablo segmenti (parçası) olabilir. Yerleşim planını kağıt üzerinde yaparken her kbloa parçasının buna uymasına dikkat edilmelidir. Örnek için “Networkün Geçerli Yapılması” bölümüne bakınız.

10 Mbps hublar birbirine Katagori 3 veya 5 dolanmış-çift kablo ile bağlanabilirler. Bilgisayar-switch veya bilgisayar-hub arasındaki kablonun uzunluğu 100 metreyi geçmemelidir.

100 Mbps bağlantılar Katagori 5 dolanmış-çift kablo ile yapılabilir. Bilgisayar-switch veya bilgisayar-hub arasındaki kablonun uzunluğu 50 metreyi geçmemelidir.

switch ve hublar eğer sahiplerse BNC konnektörleri ile 10BASE 2 ince koaksiyel kablo kullanarak da bağlanabilirler. Buradaki kablo uzunluğu 185 metreyi geçmemelidir.

İki LAN segmenti (parçası)birbirlerine bridge kullanarak bağlanabilirler.

Fast Ethernet 100BASE-TX networkü LAN içindeki bilgisayarlar arasinda sadece iki kablo segmentine (parçasına) sahip olabilir. Örnek için “Networkün Geçerli Yapılması” bölümüne bakınız.

Backbone (omurga) bir segment (parça) sayılır. Bağlantı segmentleri ayrı olarak sayılır.

Herhangi bir switchin yerleştiği yerden sayım tekrar başlar. Böylelikle Ethernet özelliklerine uyarak networkün genişlemesine olanak sağlanmış olur.

Switch uyumluluğu koruyan ve networkün genişlemesine olanak sağlayan çok önemli bir parçadır.

Başka şeylerin de yanlış olama ihtimali vardır. Bu durumda yukardaki maddelerden başka bir şeyin problem çıkardığını anladığınızda network cihazlarınızın üreticisini arayarak başka nelere bakmanız gerektiğini anlamak için yardım isteyiniz.

 

 

Networkün Geçerli Yapılması

Aşağıda geçerli bir networkü görüyorsunuz. 5 adet hub olamasına rağmen geçerli çünkü uygun bir konuma konulan bir switch networkü geçerli kılıyor.

Bu örnekte A ile B bilgisayarları arasındaki kablo parçalarının sayısı sadece 3. Bunun sebebi başka bir hub daha kullanmak yerine switch kullanılmıştır. Switch parçaların tekrar sayılmasını başlatarak sayının standartlar içinde kalmasını sağlamıştır. Bir switch veya bridge birbirine bağlı iki hubı takip etmelidir. Bu örnekteki hubların hepsine bilgisayarlari direk olarak baglayarak doldurdugumuzda 40 bilgisayar içerir Bununla birlikte hala hub sayisini sekize çıkararak genişleyebilme imkanimiz da vardir.

 Asağıda ise sadece 5 hub içeren geçersiz bir networkü görüyorsunuz. Bu örnekte A ile B bilgisayarları arasındaki kablo sayısı altı tanedir ve Ethernet standartlarının dışındadır.

Birbirine bağlı iki habı takip eden switch veya bridge yok. Kablo sayısının beşi aşması A ile B bilgisayarları arasındaki sinyallerin gecikmesine ve zayıflamasına neden olur. Bu örnekteki networkün önceki örnekten küçük bir network olmasına rağmen geçersiz bir networkdür.

 

 

İnternet Nedir?

Internet, birbiriyle tüm dünya üzerinde yayılmış bilgisayar ağlarının birleşiminden oluşan devasa bir bilgisayar ağıdır. Telefon hatlarıyla birbirine bağlı bu ağda, kişi ve kuruluşların kullandığı farklı yapıda bilgisayarlar ve bu bilgisayarlarda kullanılan farklı işletim sistemleri bulunabilir. Internet, bu farklı yapıda bilgisayarların ortak bir dille iletişim kurmasına imkan sağlayarak, üzerlerinde farklı programlar çalıştırılsa bile, kişiler ekranda aynı bilgileri görür ve değerlendirirler.

Bazı bilgisayar ağları ve dolayısıyla bu ağ içinde bağlı bilgisayarlar, aynı zamanda kesintisiz olarak Internet ortamına da bağlıdırlar. Bunların bir kısmı, Internet ortamında başka kullanıcılara, yararlanabileceği çeşitli bilgiler sunarken; bir kısmı da, kendi bilgisayarıyla Internet'e geçici olarak bağlanmak isteyen kullanıcıların erişim isteklerine cevap verirler. Internet erişim sağlayıcı kuruluşlar, normal bir kullanıcının Internet'e telefon bağlantısı ile erişimini, genelde şehir içi telefon haberleşme fiyatıyla sağlayan bölgesel kuruluşlardır.

Internet’in en temel işlevi, haberleşme ve iletişimdir. Internet üzerinden dünyanın dört bir tarafıyla faks kadar hızlı, posta kadar ucuz bir şekilde iletişim kurabilir, dilediğiniz her konuda araştırma yapabilir, bu süreç içinde gerekli gördüğünüz bilgi ve dökümanları bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz. Yerinizden hareket etmeden uçsuz, bucaksız bir alışveriş yapabilir, müze ve sergileri gezebilir, müzik arşivlerine girebilirsiniz, farklı ülkelerden olan insanlarla her konuda yazıyla ve/veya sesli olarak tartışabilir, ithalat-ihracat ile uğraşıyorsanız yurt dışındaki bağlantılarınızı en küçük zaman diliminde gerçekleştirebilir ve mesajlarınızı minimum maliyetle günün her anı dünyanın her yerine gönderebilirsiniz.

 

İnternetin Tarihsel Gelişimi ve Türkiye'de Kullanımı ?

Internet, ilk olarak 1960’lı yılların sonunda Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan DARPA’ya (Defence Advanced Research Project Agency - Savunma İleri Düzey Araştırma Projeleri Kurumu) ait farklı yerlerdeki bilgisayar sistemlerini birbirine bağlamak amacıyla kurulmuş bir bilgisayar ağıdır. Daha sonra bu ağa çeşitli üniversite ve araştırma kurumlarının bağlanması ile ağ genişlemiş ve 'Internet' adı altında dünyayı saran bir ağ konumuna gelmiştir.

Internet‘e çeşitli şekillerde, başlangıcından 1994 yılı sonuna kadar 110 ülke, 10,000 bilgisayar ağı, 3,000,000 dan fazla bilgisayar ve 25 milyonu aşkın kullanıcı bağlanmıştır. Bu sayı, Web Sayfası kavramının kullanıma girdiği 1995 yılı içinde büyük bir patlama göstermiş ve 60 milyon’a ulaşmıştır. Bu sayının 1996 yılı içinde de, her ay yüzde 10 artması beklenmektedir. Görüldüğü üzere Internet büyük bir hızla dünyanın her köşesine din, dil, ırk ve ülke ayrımı yapmadan erişmektedir.

Türkiye’de INTERNET’in Kullanımı

Türkiye’de ilk Internet bağlantısı, 12 Nisan 1993 tarihinde yapılmıştır. İlk yıllarında sadece TÜBİTAK ve üniversitelerin kullanımına izin verilen ve sadece ODTÜ ve Ege üniversiteleri üzerinden bağlanılan Internet’e bugün her isteyen, istediği Internet Servis Sağlayıcı kuruluşlar üzerinden bağlanabilmektedir.

Türkiye'de Internet başlangıçta, tüm dünyada olduğu gibi, bilgi aktarımı amacıyla kullanılmıştır. 1995 yılı içinde, dünyadaki gelişime paralel olarak, Türk girişimcileri de günden güne artan bir talep ile Internet ortamını; Web Sayfaları, elektronik posta ve diğer servisleri ile, kullanıcıların beklentileri doğrultusunda etkileşimli olarak, özellikle tanıtım ve pazarlama için kullanmaya başlamışlardır.

 

İnternet Neler Sunar Nasıl Yararlanılır?

Web Sayfası (WWW-World Wide Web - Dünya Çapında Ağ): Son yılların en büyük buluşu olan Web Sayfaları, insanlara tüm Internet hizmetlerini komple bir şekilde kullanma olanağı getirmesinin yanı sıra, ortaya çıkardığı hiper döküman (hyper-text) ve hiper ortam (hyper-media) kavramları ile de en gözde Internet servisidir.Internet'te Web Sayfası hem kullanımı kolay, (sadece maus kullanımıyla) hem de sunduğu ortam nedeniyle oldukça etkilidir. Bunu daha iyi anlayabilmek için hiper döküman ve hiper ortamı açıklamak gerekir.

Hiper döküman (Web Sayfası): İçinde Internet üzerindeki başka döküman veya bilgisayarlara bağlantılar (link) içeren ve buralara sadece bir fare (mouse) tuşuna basarak erişmeye olanak sağlayan, bilgisayardaki bir tür sayfa düzenine verilen addır. Bu sayfalarda sadece yazı değil aynı zamanda resim, ses, hatta kısa filmler yer alır.

Hiper ortam : Hiper dökümanların içerdiği resim, ses, yazı ve kısa süreli filmlerin oluşturduğu bu ortama hiper ortam adı verilir. Hiper ortamlar etkileşimli ortamlardır yani sadece okuma, görme ve incelemeye değil, o an bilgisayarınıza yaptığınız bazı bilgi girişlerini de alabilen ve bunları çeşitli amaçlar için kullanmaya imkan veren bir ortamdır. Web Sayfası’nda bir şeyi sadece koklayamaz, dokunamaz, ve tadına bakamazsanız.

Günümüzde milyonlarca insan, dünyanın her bir tarafından Internet’e bağlanmakta olup, günün yirmidört saati buradaki Web Sayfa Sunucularını ziyaret etmektedir. (Web Sayfa Sunucuları veya Internet Sunucuları, Internet’in Web ortamında servis veren bilgisayarlara verilen isim) Herhangi bir ticari şirket, kuruluş, kişi ya da üniversiteler tarafından Internet üzerinde, genellikle Internet Sunucu hizmetleri veren ticari kuruluşlar tarafından açılan Web Sayfa Sunucuları, sunumu yapılan firmaya ait bir ana sayfa ve bu sayfadan, duruma göre bir ağaç gibi dallanabilen diğer sayfalardan oluşmaktadır.

Internet'te Web, bugün için ağırlıklı olarak, tanıtım ve reklam amaçlarıyla kullanılmakta, ayrıca etkileşimli olarak sipariş ve satış amaçlı da değerlendirilmektedir. Internet'te Web Sunucularda kendilerini tanıtan ticari ve/veya ticari olmayan şahıs, kuruluş veya organizasyonların dünya çapında geçerli, telefon numarası gibi, en az bir adresleri vardır. Bu adresler, yanyana 3'lü guruplar halinde (999.999.999.999) 4 gurup ve 12 haneli rakkamlardan meydana gelir. Ancak, kullanım ve hatırda kalma kolaylığı bakımından, bu numaralar genellikle kuruluşun, sunulan hizmet veya ürünün kısa adıyla Internet'te tescil edilirler. Şüphesiz, Internet'te tanıtım ve reklam yapmak isteyenler için kendi isimlerini Internet üzerinde tescil etmelerine gerek yoktur ama Internet üzerinde tescilini yaptırmış ve yayım yapan bir kuruluşa gereksinimleri vardır. Yine de, herhangi bir kuruluşa bağlı kalmadan, kendi isimleriyle bir Internet Sunucu üzerinde tanıtım, yayın yapmak çok daha fazla avantaj sağlamaktadır.

Internet'te alan (Domain) ismi denilen bu dünya çapındaki isim, genelde aralarında bir nokta bulunan 2 kelimeden meydana gelir. Birinci kelime, arasında boşluk ve Türkçe 'ç ğ ı ö ş ü' harfleri bulunmayan 24 karaktere kadar, sizin seçeceğiniz bir kelime ve ikinci kelime de noktadan sonra konulan (Örnek: isim.com, isim.edu, isim.net, isim.org, isim.gov gibi) aşağıdaki kısaltmalardan biridir.

.com (Ticari kuruluşlar için kullanılan ek kelime)
.edu (Resmi bir devlet okulu veya en az 4 yıllık kolej için kullanılan ek kelime)
.