Bilgisayarla
İlgili Tanımlar
Bilgisayar,
hızlı ve güvenilir bir şekilde bilgi işleyen elektronik cihazdır. Önceden
saptanmış işlemleri, belirli bir sıraya göre, dört-beş adet temel işleme
(toplama, çıkarma, çarpma, bölme, üs alma ve mantıksal karşılaştırma)
indirgeyerek yapan, işletim denetimini elinde tutarak dış ortamdan aldığı
verileri işleyen makine da diyebiliriz. Bilgisayarların teknolojik gelişimi çok
hızlı bir şekilde devam etmekte ve her alanda kullanılmaktadır.
Donanım
Donanım, bilgisayar sisteminin fiziksel parçalarına verilen ortak addır. Bir
başka deyişle, donanım, bilgisayarın elle dokunabileceğimiz parçalarıdır.
Bilgisayar donanımı, klavye, ekran, kasa, yazıcı vb. ve bunları birbirine
bağlayan kablolardan oluşur.
Yazılım
Bilgisayar donanımının belli bir işlemi yapıp sonuçlandırması için yazılmış
komutlar bütünüdür. Bilgisayar donanımının anlayacağı dilde yazılan programlar,
görüntüler, sesler hepsi yazılımdır.
İşletim sistemi
Çeşitli işler için kullandığımız yazılımlarla donanım aygıtları arasında köprü
oluşturan, kullandığımız yazılımların standart olmasını, hangi bilgisayara
yüklenirse yüklensin çalışmasını sağlayan en temel yazılımdır. MS-DOS, Windows
95, Windows 98 tek bilgisayarda kullanılan işletim sistemleridir. Birden fazla
bilgisayar ortamında (ağ) kullanılan işletim sistemleri ise Windows NT, Novel ve
Unix'tir.
Program
Bir bilgisayarda belli bir işlemi yerine getirmek amacıyla yazılmış komutlardan
oluşan yazılımdır. Programlar, programlama dilleriyle yazılırlar ve o programla
ilgili dosyalardan oluşur. Muhasebe programları, hesap-takip programları,
veritabanı programları, oyun programları vb. hepsi bilgisayar programlarını
oluşturur.
Programlama Dilleri
Bilgisayarın kendine ait bir dili vardır. Bu dil yardımıyla komutları anlar ve
yerine getirir. Buna makine dili denir. Makine dilini öğrenmek çok zahmetli ve
uzun zaman alan bir iştir. Bunun kolaylaştırmak amacıyla programlama dilleri
geliştirilmiştir.
a) Alçak seviyeli diller: Makine diline en yakın programlama dilidir.
Bilgisayarın en temelde anladığı "0" ve "1" rakamları yerine İngilizce
kelimelerden oluşan semboller kullanılır. Örneğin Assembly alçak seviyeli bir
dildir ve bu dilde yazılan bir program kaynak(source) programdır.
b) Yüksek seviyeli diller: Semboller yerine İngilizce kelimeler kullanılır. Bu
nedenle daha pratik, hata oranı az olup düzeltme kolaydır. Yüksek seviyeli bir
dille yazılmış bir programda kaynak programdır ve bir derleyici(compiler)
program aracılığıyla makine diline çevirilerek çalıştırılır ve amaç program
oluşur. Basic, Fortran, Cobol, Pascal, C, vb. diller yüksek seviyeli dillerdir.
Bilgisayarın Kapasite Ölçü Birimi
Günlük hayatta 0'dan 9'a kadar 10 tane rakam kullanılmaktadır. İkili sayma
sisteminde ise sadece 0 ve 1 rakamı yani iki rakam kullanılır. Bilgisayarın
temelinde de bu sistem kullanılır. Devre elemanından (micro chip) akım geçiyorsa
1, geçmiyorsa 0 rakamı kullanılıyor demektir. Böylece bilgisayara girilecek
bütün bilgi veya komutlar bu makine diline çevrilmektedir.
Her haneye bit(binary digit); 8 bit'e 1 bayt(byte) denir.
1024 Byte = 1 Kb(kilobayt)
1024 Kb = 1 Mb(megabayt)
1024 Mb = 1 Gb (cigabayt)
BİLGİSAYARIN YAPISI
GİRİŞ
BİRİMLERİ
- Klavye (Keyboard)
- Fare (Mouse)
- Tarayıcı (Scanner)
- Kamera (Camera)
MERKEZİ İŞLEM BİRİMLERİ
- İşlemci (Processor, CPU)
- Ram (Bellek)
- Rom
- Disket Sürücü (Floppy Driver)
- Sabit Disk (Hard Disk)
ÇIKIŞ
BİRİMLERİ
- Ekran
- Yazıcı (Printer)
- Çiziciler (Plotter)
- Modem
BİLGİSAYARI
OLUŞTURAN PARÇALAR
Kasa
Bilgisayarı oluşturan kartları, işlemci, ram'ler ve diğer genişletme kartlarını
içinde barındıran ve fiziksel zararlara karşı koruyan metal ya da plastik
kutudur. Kasanın içinde çeşitli donanım bileşenlerine elektrik veren güç
kaynağı(power supply), kablolar, anakart montaj pimleri ve plastik ayaklar
bulunur. Bilgisayarı açıp kapatmaya yarayan POWER düğmesi de kasa üzerinde
bulunur. Kasalar tiplerine göre tower veya slim (yatay)dır. Tower kasalarda
büyüklerine göre mini tower ya da big tower adlarını alırlar. Son yıllarda,
işletim sistemi yardımıyla bilgisayarı tam olarak kapatma özelliği bulunan ATX
kasalar üretilmiştir.
Klavye
Bilgisayara komut ve veri girebilmek için, üzerinde harf, rakam, özel karakter
ve fonksiyon tuşlarının bulunduğu daktiloya benzer giriş birimidir. Klavyeler
her ülkenin dil yapısına ve imla kurallarına göre farklılıklar gösterebilir.
Türkiye'de Q ve F tipi klavyeler kullanılmaktadır. Q klavyelerde harflerin
bulunduğu tuş gurubunda sol üst köşede ilk harf Q, F klavyeler de ise F'dir.
Klavye üzerinde Türkçe harfler olan İ,Ğ,Ü,Ş,Ö varsa klavye Türkçe klavyedir.
a) Fonksiyon tuşları:
F1'den F12'ye kadar olan tuşlardır. Genellikle programlar tarafından tanımlanan
görev ve işlevlerin bir basışla yerine getirilmelerini sağlarlar. Örneğin F1
tuşu birçok programda programla ilgili yardım dosyalarına ulaşmak için
kullanılır.
b) Genel amaçlı tuşlar:
Rakamlar ve harflerin bulunduğu tuşlardır.
c) Özel amaçlı tuşlar:
ESC: Bulunulan ortamdan yada komuttan çıkmaya yarar. Bunun dışında bazı
programlarda bir önceki işleme dönme yada işlemden vazgeçme amacıyla kullanılır.
TAB: Kelime işlem programlarında sekme işlemlerini yapmak amacıyla
kullanılır. İmleci belirli karakterde ileri götürür.
CAPS LOCK: Her basıldığında alfabetik karakterlerin küçük yazma veya büyük yazma
moduna geçmesini sağlar. Klavyede sağ üst köşede bulunan Caps ışığı yanıyorsa
harfler büyük yazılacaktır.
ENTER: Yazılan komutların bilgisayar girişini onaylamak ve komutun işleme
sokulmasını sağlar. Kelime işlem programlarında satırı sonlandırır.
SHIFT: Klavye üzerinde sağ ve sol tarafta olmak üzere iki tanedir. Klavyede
rakamların bulunduğu tuşların üzerinde bulunan ikincil görevlerin yerine
getirilmesini sağlar.
CTRL: Başka tuşlarla aynı anda kullanıldığında görev yapar. ALT tuşu da
böyledir. CTRL,ALT ve DEL tuşlarına aynı anda basıldığında bilgisayar yeniden
açılır.
SPACE: Kelime işlem programlarında kelime veya karakterler arasında boşluk
bırakmaya yarar. Oyun programlarında en temel işlemleri yerine getirir.
DELETE (Del): İmlecin bulunduğu karakteri siler. Windows işletim sisteminde
dosya ve dizin siler.
PAUSE: Yapılan işlemi durdurur. Bilgisayar açılırken hızlı geçen kısımlarda da
kullanılabilir.
PRINT SCREEN: Ekran görüntüsünü olduğu gibi kopyalar. Daha sonra bir resim
programına yapıştırılabilir.
İŞLEMCİ:
İşlemci
bilgisayarın beynidir. İşlemci, aynı zamanda bilgisayarın adını da belirler.
Bilgisayarın işlemcisi örneğin Pentium 233 MMX ise, bu bilgisayar genellikle
Pentium 233 olarak adlandırılır.
İşlemciler saat hızları ile anılırlar. (166 Mhz, 233 Mhz, 300Mhz. gibi) Ancak
bir işlemcinin hızını belirleyen asıl faktör o işlemcinin mimarisi, yani
modelidir. Bu yüzden 100 Mhz saat hızına sahip bir Pentium işlemci, 100 Mhz saat
hızına sahip bir 486 işlemciden daha hızlıdır. İşlemci piyasası çok hızlı
gelişmektedir. Zamanın çok hızlı bir işlemcisi olan bir işlemci 5-6 ay sonra
yerini başka işlemcilere bırakmaktadır. Birkaç yıl önce en hızlı işlemcilerden
olan 486 serisinin üretimi 2-3 yıl önce durdurulmuş, yerini Pentium serisine
bırakmıştır. Pentium serisi de sırasıyla Pentium MMX, Pentium Pro, PentiumII ve
son olarak PentiumIII olarak devam etmiştir.
Sabit
disk, bilgisayarın verileri, yani dosyaları kaydettiği birimdir. Kullandığımız
programlar ve veriler sabit diske kaydedilir. Sabit disk üzerinde bir adet
elektrik bağlantı yuvası, bir adet data kablo bağlantı yuvası ve jumper ayar
bölümü vardır.
Sabit diskin kapasitesi ne kadar büyükse, üzerine o kadar çok program ve veri
saklayabilirsiniz. Özellikle, Windows 95 gibi işletim sistemlerini kurmak ve
çalıştırmak için en az 250 MB kapasiteye sahip sabit disk gereklidir. Sabit
diskler genellikle;
120 MB,
540 MB,
630 MB,
1.2 GB,
2.1 GB,
3.2 GB,
4.3 GB,10 GB, 20 GB ve 26 GB vb. kapasitesindedir.
Sabit diskler, iki tür ve standartta üretilir. Bunlar; IDE ve SCSI'dir. IDE ve
SCSI, aslında birer arabirimdir; arabirim ise çeşitli aygıtların bilgisayarla
ilişki kurmak için kullandığı yollardır. Örneğin bir yazıcı kablosu da arabirim
olarak kabul edilebilir, sabit diskleri anakarta bağladığımız ve IDE kablosu
adını verdiğimiz yassı kablolarda. IDE arabirimiyle kullanılan sabit diskler
SCSI'ye göre daha ucuzdur. Ayrıca SCSI arabirimi için SCSI Kartı gereklidir.
CD-ROM
sürücü, CD-ROM disklerindeki verileri okuyabilen bir cihazdır. CD-ROM diskler,
müzik setinde kullanılan CD'lerle aynı yapıdadır, ancak içinde bilgisayar
verileri (yani dosya ve klasörler) saklıdır. CD-ROM disklerin bilgi depolama
kapasitesi yaklaşık olarak 650 MB'dır. Artık her türlü program CD-ROM ortamında
piyasaya sürülmektedir. Piyasada, oyunlar, programlar, referans kaynakları vb.
içeren bir çok CD-ROM bulunmaktadır.
CD-ROM sürücüde, aynı sabit disklerde olduğu gibi bir data kablo bağlantı yuvası
ve elektrik kablosu takılacak yer vardır. Fakat CD-ROM'larda ek olarak Ses
kartına kablo bağlantısı yapmak için küçük bir kablo bağlantı yeri vardır.
CD-ROM sürücüler CD okuma hızlarına göre; 2X, 4X, 6X, 12X, 24X, 36X, 40X, 48X ve
52X şeklinde adlandırılırlar. CD ROM'lar sadece mevcut CD'leri okuyabilirler.
Yazmak için ise; Write (yazma) özelliği olan CD-Writer sürücüleri kullanılır.
Yapı olarak CD-ROM'lar ile aynıdırlar, fakat okumanın yanında boş CD'lere
yazabilirler. Bunların hızı ise şimdilik, 2X, 4X, 6X, 8X ve 12X 'dir.
Disket Sürücü
Kasaya
içeriden takılan, ama giriş yeri içeriden olan disket sürücü, disketlerin içine
bakıp içindeki bilgileri okuttuğumuz, üzerine bilgi kaydettiğimiz okuyucu/yazıcı
aygıttır. Genelde bu tür veri okuma/yazma depolama işleminde kullanılan tüm
aygıtlara sürücü(driver) denir. Disket sürücü üzerinde; iğnelerden oluşan data
kablosu ve elektrik bağlantısı yeri vardır.
Disket sürücünün içinde disket üzerine veri yazıp bu verileri okuyabilen bir
kafa bulunur. Disketin alt köşesindeki dil kapalıysa, disket sürücü sadece
okuyabilir ve disket üzerinden veri alımı yapabilir fakat disket üzerine
yazılamaz. Bu yüzden disketlere virüs bulaşmaması için bu dil kısmı kapalı
tutulur.
Disketler genelde verileri bir bilgisayardan başkasına taşımak veya veri
kaydetmek için kullanılır. Yaygın olarak kullanılan disketlerin kapasitesi 1,44
MB'dır. Disketlerin 2,88 MB'lık kapasiteye sahip olanları da vardır.
Fare (Mouse)
Fare, Windows türü işletim sistemlerinde, ekrandaki imleci hareket ettirerek,
belirli komutların verilmesini sağlar. Bu işlem, fareyi o tuşun üzerine
getirdikten sonra fare üzerindeki tuşun tıklanmasıyla yapılır. Fare, anakarta
COM1 portuna takılır.
Ses Kartı,
Hoparlör, Mikrofon
Ses kartı, bilgisayarın, sesleri kaydedip, çalmasına yarayan bir karttır. Bu
işlem sayısal olarak gerçekleştirilir. Kayıt yaparken sesi bir dizi sayıya
dönüştürür ve çalarken de bu sayıları tekrar ses haline getirir. Ses kartının
sesleri sayılara dönüştürme işini ne kadar iyi yaptığı, "16-bit 44.1Khz Stereo"
gibi ifadelerle belirtilir.
Ses kartlarıyla ayrıca müzik yapabilirsiniz. Bu işlem de MIDI adı verilen
müziğin notalar halinde işlenmesini sağlayan bir sistem yardımıyla yapılır.
Ses kartı üzerinde bir adet hoparlör, bir adet mikrofon ve bir adet line-in
(Başka aygıtlardan giriş yapmaya yarar.) yuvası vardır. Bir de Joystik (Oyun
çubuğu) bağlantı portu vardır.
Faks-modem
Kartı
Faks-modem, bilgisayarların telefon hatları üzerinden haberleşmesini mümkün
kılan bir cihazdır. Faks-modemle faks gönderebilir ve alabilirsiniz.
Faks-modemler, fiziksel olarak harici (external) ve dahili (internal) olmak
üzere iki çeşittir. Dahili olanlar anakart üzerinde bulunan ISA veya PCI
yuvalarına takılır. Harici olanlar ise COM2 portuna bağlanır ve elektriğini bir
adaptör yardımıyla alır.
Modemlerin arkasında iki adet telefon kablo bağlantı yuvası vardır. Bunlardan
birine telefona gelen hattın kablosu takılır. Diğerine ise modemle birlikte
gelen kablonun bir ucu takılır. Kablonun diğer ucu ise telefona takılır.
Modemin hızı, bps (bits per second) terimiyle ifade edilir. Bu saniyede geçen
bit sayısı demektir. Buna göre, piyasada üretim aşamasına göre;
9600
14 400
28 800
33 600
56 000 hızında modemler vardır. En hızlısı 56 000 bps modemlerdir. Bütün
modemlerde faks özelliği vardır ve en yüksek hız 14 400'dür.
Modem yardımıyla bir başka bilgisayara telefon hattı üzerinden bağlanarak, dosya
alıp, dosya gönderebilirsiniz. Yine modem aracılığıyla internete
bağlanabilirsiniz. Voice özelliği olan bir modemi telefon ve telesekreter olarak
kullanabilirsiniz.
Radyo-TV kartları
Radyo kartı, bilgisayarı radyo gibi kullanmayı sağlar. Fakat radyo kartları
sadece FM bandında bulunan radyolara yöneliktir. Bazı radyo kartları ses
kartları ile bütünleşik olarak gelir. Ayrıca bir ara kablo yardımıyla ses
kartına bağlantı yapmanıza gerek kalmaz.
TV kartı, bilgisayardan TV yayınlarının izlenebilmesini sağlar. Fakat normal bir
TV'ye göre bir çok avantajı vardır. Monitörden istediğiniz boyutta
izleyebilirsiniz. TV açıkken bilgisayar üzerinde diğer programlarınızı
çalıştırabilirsiniz. Bilgisayara görüntü kayıt edebilirsiniz. Ayrıca TV
kartlarında teletext özelliği de vardır.
TV kartının arkasında anten girişi, video girişi ve ses çıkışı bulunur.
Tarayıcı (Scanner)
Tarayıcılar, yazıcıların yaptığı işin tersini yapar, yani kağıt üzerinde bulunan
resim ve yazıları bilgisayar ortamına aktarır.
Tarayıcıların kalitesini, çözünürlük belirler. Çözünürlük birimi olarak DPI
kullanılır. DPI (Dot Per İnc), inç başına düşen nokta demektir. Taranacak
kaynağın üzerinden geçen sensörün her seferde kat ettiği mesafe ne kadar kısa
olursa çözünürlükte o kadar yüksek olur.
Tarayıcılar yazıları bilgisayara aktarırken bu yazılar bilgisayar için resimden
farksızdır. Bu nedenle yazılar üzerinde kelime işlemcilerle, örneğin Word ile
düzeltme yapamazsınız. Bu amaçla OCR adı verilen programlar yapılmıştır. OCR,
resim gibi görünen bu yazıları çözümleyerek metin dosyası haline getirir, ve
artık Word ile üzerinde düzeltme yapabilirsiniz. Ama yinede OCR programları
yüzde yüz hatasız çalışmaz.
Yazıcı
(Printer)
Bilgisayardaki bilgileri kağıt üzerine yazan elektronik baskı birimidir. Baskı
şekline göre üç tür yazıcı vardır.
Nokta vuruşlu yazıcılar:
Nokta
vuruşlu yazıcıların baskı mekanizması, yatay bir çizgide hareket edebilen bir
baskı kafası ve bu kafada bulunan bir dizi iğneden oluşur. İğne sayısı 9 ya da
24 olabilir. 24 iğneli(pin) yazıcılar 9 iğnelilere göre çok daha iyi baskı
yapar. İğnelerle kağıt arasında bir mürekkep şeridi bulunur, baskı kafası satır
üzerinde kayarken, iğneler şeride vuruşlar yaparak kağıt üzerine baskıyı
gerçekleştirir.
Baskı kalitesi öncelikle bir inç uzunluktaki nokta sayısına (dpi-dots per inç)
bağlıdır. Daha çok nokta, daha iyi baskı demektir. Nokta vuruşlu yazıcılarda
maksimum 360 dpi kalitede baskı alınabilmektedir. Bu değere ancak 24 pinli
yazıcılarda ulaşılabilir.
Nokta vuruşlu yazıcıların hız birimi saniyede basılabilen karakter sayısı olan
cps'dir.(cps-character per second) İyi bir yazıcı en az 300 cps hıza sahip
olmalıdır. Ancak bu hız, yazıcının bastığı en düşük kaliteli harf şeklinin baskı
hızıdır. Daha kaliteli bir baskıda hız 80 cps civarına kadar düşebilmektedir.
Nokta vuruşlu yazıcılar en çok, baskı kalitesinin önemli olmadığı büyük miktarlı
baskılarda tercih ediliyor. Örneğin, bir şirket her gün yüzlerce faturanın
çıktısını alıyorsa tercih edebileceği tek yazıcı nokta vuruşlu yazıcıdır.
Nokta vuruşlu yazıcılarda baskı kafası bulunur ve bu değiştirilir.
Mürekkep püskürtmeli yazıcılar:
Mürekkep püskürtmeli(ink jet) yazıcılar, nokta vuruşlular gibi satır satır baskı
yaparlar, ancak kağıda mürekkebin aktarılması, çeşitli metotlar ile mürekkebi
kağıt üzerine doğrudan püskürtebilen bir dizi üfleç sayesinde gerçekleşir.
Mürekkep püskürtmeli yazıcılar, çoğunlukla 360-400 dpi baskı yapabilirler. Ancak
600-720-1400dpi'lik yazıcılarda vardır.
Bu tip yazıcılarda mürekkep kartuşu önemlidir. Mürekkep bittiğinde tekrar
doldurulmaları mümkündür. Renkli ve siyah kartuş olarak iki çeşittir. İyi bir
baskı yapabilmek için kullanılan kağıdın kalitesi önemlidir.
Lazer yazıcılar:
Lazer
yazıcılarda kullanılan teknoloji fotokopi makinelerindekine benzer. Lazer ışığı
yardımıyla bir silindir üzerine şeklin çizilmesi,
çok ince mürekkep zerreciklerinin önce silindire ve oradan da kağıda
aktarılması şeklinde çalışır. Lazer yazıcılar en az 300-600 dpi çözünürlük
vermektedir. Baskısı diğer yazıcı türleri ile karşılaştırılamayacak kadar
iyidir. Bir çok yazıcıda en az 512KB olmak üzere 1 MB ve 8MB'a kadar RAM
bulunur.
Bilgisayar montaj işlemine başlamadan önce gerekli parçaların bulunup bulunmadığını kontrol edin. Çünkü bazı parçalar bir bilgisayarın çalışması için mutlaka gereklidir. Bu parçalar;
ADIM ADIM MONTAJ
|
|
Kasanın vidalarını sökün. Kapağını çıkartın. |
|
|
Anakart üzerine RAM'leri takın. RAM'lerin yuvaya tam oturmasını
sağlayın. |
|
|
İşlemciyi yuvasına yerleştirin. Anakart kitapçığından, takmış olduğunuz
işlemcinin jumper ayarlarını yapın. İşlemcinin üzerine CPU fanını takın. |
|
|
Anakartın ayaklarını takın ve kasanın içine yerleştirin. Vida ile
tutturun. |
|
|
Anakartın elektrik bağlantısını, güç kaynağından gelen kabloyla yapın. |
|
|
Disket sürücüyü kasanın disket sürücü yuvasına takıp vidalayın. |
|
|
Kasanın güç kaynağından gelen küçük elektrik kablolarından birini disket
sürücüsünün elektrik yuvasına takın. Daha sonra disket sürücüsünün data
kablosunu bağlayın.(Data kablosunun kesik kısmını disket sürücüye
takın.) |
|
|
Güç
kaynağından gelen elektrik kablolarından birini sabit diskin elektrik
kısmına takın. Sabit diskin data kablosunu da taktıktan sonra kablonun
diğer ucunu anakart üzerinde bulunan iki IDE yuvasından birine takın.
Sabit diski kasaya vidalayın. |
|
|
Fareyi takmaya yarayan COM1 ve COM2'nin bulunduğu portu anakarta
vidalayın ve anakart üzerinde bulunan yuvalarına takın. |
|
|
CD-ROM sürücüyü kasaya vidalayın. Aynen sabit diskte olduğu gibi
elektrik ve data kablosunu bağlayın. |
|
|
Ekran
kartını eğer PCI ise, anakart üzerinde PCI yuvasına, AGP ise, AGP
yuvasına takın ve kasaya vidalayın. |
|
|
Varsa
ses kartını, anakart üzerinde bulunan ISA yuvasına takın ve vidalayın. |
|
|
Kasanın kapağını kapatın ve vidalayın. |
|
|
Monitor, elektrik bağlantısını kasadan alıyorsa kablosunu kasanın
arkasında bulunan yuvaya takın. Monitorün veri almasını sağlayan kabloyu
ekran kartı üzerindeki yuvaya takın. ATX kasalarda monitore elektrik
veren kablo yuvası yoktur. Monitor elektriğini kasadan değil direkt
olarak alır. |
|
|
Kasanın arkasında bulunan yuvaya klavye bağlantısı yapın. |
|
|
COM1
portuna fareyi bağlayın. |
|
|
Kasanın elektrik kablosunu prize takın. |
|
|
Kasanın ön kısmında bulunan POWER düğmesine basın ve bilgisayarı açın. |
|
|
Bilgisayar açıldıktan sonra RAM sayma işlemi yapacaktır. CPU markası ve
saat hızı ekranda görünecektir. RAM sayma işlemi biter bitmez, klavye
üzerinde bulunan DELETE veya DEL tuşuna basın ve BIOS Setup programını
başlatın. |
|
|
Ok
tuşlarıyla "IDE HDD AUTO DEDECTION" kısmına geçin ve ENTER tuşuna basın.
Primary master bölümünde sabit diski aratmak için Y tuşuna basın.
Primary slave, Secondary master ve Secondary slave içinde Y tuşlarına
basın. Takmış olduğunuz sabit diskin bulunmuş olması gerekir. ESC tuşuna
basarak ana menüye geri dönün. |
|
|
Ana menüden ok tuşuyla SAVE and EXIT kısmına geçin. ENTER'a basın. Bilgisayar yeniden açılacaktır. |
MONTAJ SONRASI İŞLEMLER
|
|
Bilgisayarı açmadan önce, disket sürücüye bir sistem disketi veya DOS
işletim sisteminin birinci disketi takın. |
|
|
Bilgisayar disket sürücüden okuduğu sistem dosyalarıyla açılır ve A:
komut istemcisine geçer. Artık DOS komutları kullanılabilir. (Tarih ve
saati yeniden girmek gerekmiyorsa, ENTER tuşuna basılarak geçilir.) |
|
|
Sabit
disk ilk defa kullanılıyorsa, formatlama işleminin yapılması ve sistem
dosyalarının yüklenmesi gerekir. Bunun için diskette "format.com"
dosyasının olması gerekir. Bu dosya DOS'un birinci disketinde vardır. |
|
|
A:\>
format c:/u/s komutuyla format işlemi yapılır. |
|
|
Sistem disketi sürücüden çıkarılır, bilgisayar kapatılıp yeniden açılır. |
|
|
Bilgisayar C: sürücüsünden açılmıştır. |
|
|
CD-ROM sürücüsünün kurulum (install) disketi, disket sürücüye takılır. |
|
|
A:
yazıp ENTER tuşuna basarak A: sürücüsüne geçilir. |
|
|
Dır
komutu ile kurulumu başlatacak dosyanın hangisi olduğuna bakılır.
(Genellikle bu dosya install.exe'dir.) |
|
|
A:\>
install yazılır ve ENTER tuşuna basılır. CD-ROM kurulum programı
başladığında seçenekler ENTER tuşuna basılarak geçilir. |
|
|
Bilgisayar yeniden açılır. |
|
|
CD-ROM sürücüye, Windows 95 ya da Windows 98 CD'si takıldıktan sonra D:
yazıp ENTER tuşuna basarak D sürücüsüne geçilir. |
D:\>kur yazılarak Windows 95 ya da Windows 98 işletim sistemi kurulumu başlatılır. Gerekli seçenekler yapıldıktan sonra TAMAM tuşuna tıklanır. Dosyaların kopyalanması ve ayarların yapılmasında sonra, kurulum programı tarafından bilgisayar yeniden açılır. Artık, Windows'un masaüstü ekrana gelir.
1) Montaj işlemini bitti, bilgisayar açılınca ekrana hiç görüntü gelmiyor.
Önce, kasadan fan sesi gelip gelmediğine bakın. Eğer fan çalışıyorsa, anakart, metal bir kısma temas edip kısa devre yapıyor olabilir. Anakart bağlantılarnızı kontrol edin.
2) Bilgisayar açıldı, fakat disket sürücüde bulunan disketi okumuyor.
Disket sürücü data kablosu bağlantısı yanlış yapılmıştır. Kablonun disket
sürücüye takılan kısmını ters çevirin. Yeniden takın. Bilgisayarı açtığınızda
disket sürücünün ışığı sürekli yanmamalıdır. Yanıyorsa kablo yine yanlış
bağlanmıştır.
3) Bilgisayar açılırken sabit diskimi görmüyor.
Bilgisayar açılırken del tuşuna basarak BIOS Setup bölümüne geçin. Buradan "IDE
HDD AUTO DEDECTION" kısmına girin ve sabit diskinizi tanıtın. Kaydedin ve çıkın.
4) BIOS Setup'ta sabit diski bulamadı.
Sabit disk jumper ayarlarınızı kontrol edin. Kablonun tam anakart yuvasına tam
oturup oturmadığına bakın.
5) Bilgisayar açılırken sabit diski tanıyor fakat sabit diskten sistem
başlamıyor.
Sabit diskten sistem açılmasını sağlayan "boot" kısmına boot virüsü bulaşmıştır.
Anti-virüs programlarıyla temizleyin.
6) CD-ROM sürücüyü kurdum fakat sürücüye geçmek isteyince "CDR 103: Not Ready
Error Reading Drive D: Abort, Retry, Fail?" şeklinde hata
CD-ROM içinde bulunan CD-ROM arızalıdır. Eğer başka CD'leri de okumuyorsa CD-ROM
sürücünüz arızalıdır.
7) Windows kurulumu sırasında bilgisayar kilitleniyor.
Sabit diskinizde 'bad sector' (Sabit disk üzerinde oluşan fiziksel hasarlar)
olabilir. Sabit diski disk programlarıyla kontrol ettirin. RAM'lerde problem
olabilir.
8) Windows 95'te istediğim çözünürlüğü ayarlayamıyorum.
Ekran kartı sürücüsü yüklenmemiş veya yanlış sürücü yüklenmiş olabilir. Denetim
Masasından Görüntü'den Bağdaştırıcı sekmesine geçin ve ekran kartı ile birlikte
verilen sürücüyü yükleyin.
9) Bilgisayarımı disket sürücüden açamıyorum. Hemen sabit diske geçiyor.
BIOS Setup kısmında bulunan boot seçeneğinde önce sabit diskten açması
ayarlanmıştır. BIOS Setup'a geçin ve BIOS FEATURES SETUP kısmından "Boot
Sequence" seçeneğini page up page down tuşlarını kullanarak "A" başta olacak
şekilde ayarlayın.
10) Bilgisayara modem taktım fakat kullanamıyorum.
Denetim Masasından Modem'i tıklayın. Ekle tuşuna basın, modemi sücüsüyle
birlikte yükleyin.
Kelime
işlemciler: Kişisel bilgisayarlarda en çok kullanılan program olan kelime
işlemciler, bilgisayarda yazılar yazıp bunları yazıcıdan bastırmaya yarar.
Gelişmiş kelime işlemciler, farklı yazı tiplerinden sayfa düzenlerine, yazılar
içine yerleştirilecek resimlerden yazı biçim ve renklerine, yazı içinde bir
sözcüğü aratmadan, yazının gramer ve imla kontrolüne kadar çeşitli işlevler
sunarlar. En yaygın kullanılan kelime işlemciler; Word, WordPerfect ve
WordPro'dur.
Grafik programları: Fotoğraf ve resimler üzerinde değişiklikler yapmaya yarayan
grafik programlarında yeni resimler de çizebilirsiniz. Photoshop ve Paintshop
Pro bu tür grafik programlarındandır.
Hesap Takip: Matematiksel işlemler, denklemler, ve mantıksal karşılaştırmalar
yapan hesap takip programları bir çok alanda kullanılabilir. Hesap tabloları,
yan yana ve alt alta dizilmiş hücrelerden oluşur. Her bir hücreye bir
matematiksel değer veya bir işlem yazılabilir. Hesap tabloları dört işlemden
karmaşık fonksiyonlara kadar pek çok işi yapabilir. Bu hesaplamalardan
yararlanarak grafikler hazırlanabilir. Bu programlardan en yaygın kullanılanları
ise; Excel, Quatro Pro ve Lotus'tur.
Veritabanı programları: Veritabanı, her türlü bilginin düzenli bir şekilde,
istendiğinde kolayca erişilerek kullanılabilecek tarzda saklandığı veri
deposudur. Adres-telefon defteriniz, bir firmanın bütün müşterilerini içeren
kartlar, bir kurumda çalışan elemanların sicil dosyası birer veritabanıdır.
Access, Lotus yaygın olarak kullanılan veritabanı programlarıdır.
Mühendislik uygulamaları: Mühendislerin çizim ve hesaplama yapmalarını sağlayan
programlara CAD (Computer Aided Design: Bilgisayar destekli çizim) programları
da denir. Auto CAD, Design CAD vb.
İletişim programları: İnternete, Web sitelerine, haber guruplarına ve e-mail
sunucularına bağlanmayı sağlayan programlardır. Bir bilgisayardan başka
bilgisayara bağlanmayı sağlayan programalar ve faks programları da bu guruba
girer. En sık kullanılanları ise; Internet Explorer, Netscape, CuteFTP, MIRC ve
Outlook'tur.
Oyunlar: Futbol oyunundan, satranç programlarına kadar binlerce oyun programı
vardır.
Network nedir?
Network birbirine kablolarla bağlanmış server, printer, pc, modem gibi bircok haberleşme ekipmanının en ekonomik ve verimli yoldan kullanılmasıdır. Network insanların bireyselce değil, ortak çalışmalarını sağlar.
Network, veri, yazılım ve ekipman paylaşımıdır. Küçük bir ağ iki bilgisayardan oluşabileceği gibi, büyük bir ağ binlerce bilgisayar, fax-modem, cd-rom sürücü, printer ve bunun gibi ekipmanlardan oluşabilir.
Neden Network’e gereksinim duyulur?
Network zaman ve para kazancı sağlar. Başarı için işletmenin sadece ofis içinde değil, tüm dünya ile haberleşmesi gerekir. Paylaşım söz konusu olduğundan donanım tüm personel tarafından kullanılabilir, herbir birey için extra printer, modem, disk ünitesi gerekmez. Internet erişimi de bir ağ üzerinde paylaştırılabilir.
Network Nasıl Çalışır?
Ethernet en genel networking sistemidir. Ethernet standardlarıyla birlikte
gelmiştir. Ethernet ağından gönderilen tüm
Network Topolojileri
Üç çeşit network yapısı vardır. Bunlar “star”, “bus” ve “ring” topolojileridir. Star ve Bus mimari en çok kullanılanlarıdır.
Star Yapı
Adından anlaşılabileceği gibi yıldız mimarisindedir. Yani yıldızın merkezinde bir hub veya switch, bunlara bağlı olan tüm noktaları birbirine bağlar (UTP kablo ile). Kablonun bir ucu network adaptör kartına bağlı iken, diğeri hub veya switch’e takılır.
Star Networkün Avantajları
· Ekonomik kablolama
|
|
Hızlı kurulum |
|
|
Kolay genişletilebilirlik |
|
|
Switch veya bridge ile genişletilmesi network performansını arttırır. |
|
|
Bağlantıda meydana gelebilecek kopukluk , tüm ağı etkilemez . |
|
|
Huba yapılan bağlantılar hub üzerindeki bağlantıların durumunu gösteren ışıklar sayesinde durumları anlaşılır ve arıza tesbiti kolaylaşır. |
Dezavantajları
· Hub ile hub arasındaki bağlantıyı sağlayan kablonun uzunluğu 100m yi geçemez.
Bus Yapı
Bus yapı, omurga yapı olarakta adlandırılır. Ağ üzerindeki tüm node’lar tek bir hat üzerindedir. Veri bu node’lardan geçerek istenilen node’a ulaşır.
Ağ bağlantısı tek bir koaksiyel kablo ile yapılır. Bu kablonun uçlarına BNC denilen konnektörler bağlanır.
Bus Yapının Avantajları
· Guvenilir kablo kullanır (koaksiel kablo).
|
|
Basit network genişlemesi sağlar. |
|
|
Hub veya benzeri merkezi ağ ekipmanı gerektirmez. |
Bus Yapı Dezavantajları
· Standardları 30 node’tan fazlasına izin vermiyor.
|
|
Ağın toplam uzunluğu 185 mt.’yi geçemez. |
|
|
Herhangi bir node’un bağlantısının kesilmesi tüm ağı etkiler. |
|
|
Arıza tesbiti zor. |
Server
Server, dosya depolamak ve bu dosyalara ağ üzerinden erişmek için kullanılan basit bir sistem olabileceği gibi, birçok hard-disk içeren, yedekleme üniteleri ve cd-rom sürücüleri olan kompleks sistemler olabilir. Printer, fax makinaları, modemler, internet erişimi, vs. gibi kaynakların ağ üzerinde paylaşılmasına yardımcı olur. Server’a bağlanan bilgisayarlara istemci (client) denir. Sunucular genelde, veritabanı dosyalarını, birçok yazılım istemcisinin erişimine sunar.
Hub: Hub’ın görevi kendisine ulaşan sinyalleri alıp yine kendisine bağlı olan ağ ekipmanlarına dağıtmaktır. Hub bu işlem sırasında bir tekrarlayıcı görevi görür ve sinyali güçlendirir.
Mbps: Saniyede 10 milyon bit (Millions of bits per second)
Switch:çç..ç Switch’ler daha kompleks ve daha verimli hublardır. Portları arasında direk kanal oluşturma yeteneği vardır. Network performansını arttırır.
Node: Bir network ekipmanı (hub veya switch gibi) ile haberleşebilen, server, printer, fax makinası, vb.
Workgroup: Küçük haberleşebilen bir grup oluşturabilmek için, tek bir switch veya hub’a bağlı node’lara denir.
10BASE-T Kablo: Her iki ucunda RJ-45 konnektörü bulunan, Kategori 3 kablolamayı destekleyen 10 Mbps ethernet standardının kablosu.
Server Tabanlı ve Peer-to-Peer Networkler
Server Tabanlı Networkler
Server tabanlı ağlarda “server” ağın yöneticisidir. Tüm node’lar server’a bağlıdır. (Star yapıda hub aracılığıyla). Bu ağlarda sunucu ortak kullanıma açılan yazılım, printer, fax modem, internet erişimi gibi kaynakları, istemcilerin erişimine sunar.
Sunucu bir hakem gibi davranır ve node’lar bilgi istediğinde önce server’la konuşur ve server istenilen bilginin yerini tesbit ederek, kullanıcın erişim haklarına göre veriye ulaşımını sağlar.
Peer-to-Peer Networkler
Bu ağ yapısında server kullanılmaz, herbir istemci kendi hard diskine sahiptir. Her node birbiri ile konuşabilir ve istediği bilgi veya servisi alabilir. İstemciler diğer istemcilerin kullanımına açmak istedikleri veri veya servisi paylaştırırlar.

Kablolama
Ağ kablolaması, node’lar arasındaki fiziksel hattır. Ethernet standardlarında üç tip kablolama bulunur: Korumasız dolanmış çift tel (UTP), thin (ince) Ethernet (koaksiyel), ve kalin Ethernet.
Network planlamasında kablolama en önemli unsurlardan biridir. Seçilen kablolama yöntemi uzun süre ihtiyaca cevap verebilmeli ve ileri teknolojileride desteklemelidir.
Dolanmış Çift Tel: Network haberleşme sistemleri ve yüksek dereceli telefon hatlarında kullanılan kablodur. İki çeşidi vardir: Korumalı (STP) ve korumasız (UTP). 10BaseT/100BaseTX standardlarında kullanılır. RJ-45 konnektörlerle sonlandırılır.
Thin Ethernet Koaksiyel: Network koaksiyel, 10Base 2 olarakta adlandırılır. BNC konnektörleri kullanırlar.
Thick (Kalın) Ethernet: Standart Ethernet olarakta adlandırılır. 10 Mbps bandgenişlikli ağlarda kullanılır. Ağır, sert ve kurulumu güç ve pahalı bir kablolama yöntemidir. BNC konnektör kullanırlar.
Fast Ethernet: 100 Mbps veri taşıyabilen sistemdir. 100 BaseTX olarakta bilinir. 10Base-T Ethernet’le benzerlik gösterir, fakat 10 kat daha hızlıdır.
Korumasız sarılmış çift tel (UTP)
Kategori 3 (10Base-T, 10 Mbps ağlar için) ve Kategori 5 (100Base-TX 100 Mbps Fast Ethernet Ağlar için) kablolama ile kullanılabilir.

Şekil-2
İnce, esnek ve RJ-45 konnektörleri ile kurulumu ve kullanımı basittir. En önemli iki avantajı ve ekonomik olması ve star yapı ağlarda kurulum kolaylığıdır. Diğer bir avantajı arıza tesbitinin kolaylığı ve hub ile bir node arasındaki bağlantının gitmesi durumunda sadece o node’un ağ özelliklerinden yararlanaması, bu durumun tüm ağı etkilememesidir.
Eğer bu bağlantı kopukluğu iki hub arasında olursa, hub’lar birbirinden bağımsız olarak çalışmaya devam edebilir. Fakat bu 2 workgroup arasında iletişim kesilmiş olur.
Ağınızı genişletmek istediğinizde, “crossover” kablolama ile hub veya switch’inizi diğer hub veya switch’lere bağlamak mümkün olduğundan ağın büyümesi oldukça kolay olacaktır.
Kablo Kalite Standartları
Network standartları 10 Mbps ve 100 Mbps Ethernet ağları için kablo tiplerini belirler. Kategori derecesi kalite veya veri taşıma yeteneğini gösterir. Kategori derecesinin yükselmesi verinin güvenilirliğini arttırır.
Evlerimizde telefon kablosu olarak kullandığımız kablo Kategori 1 kablodur ve RJ-11 konnektör kullanır. Bazı ticari kurumlar telefon hatlarında Kategori 3 kablolama kullanır. Ağ bağlantılarında Kategori 1 kablo kullanılamaz, sadece Kategori 3 ve 5 kullanılır.
Kategori 3 UTP
Kategori 3, 10 Mbps bandgenişliğindeki ağlarda kullanılır . 100 Mbps ağlarda kullanılamaz.
Kategori 5 UTP
Kategori 5, 100Mbps band genişliğinde veri transferi yapabilen ağlarda kullanılır. 10 Mbps ağlarda da sorunsuz çalışır fakat Kategori 3’ten biraz pahalıdır. İlerde 100 Mbps’e geçmek isteyen ağlar şimdiden Kategori 5 kablolama kullanabilir.
Koaksiyel Kablolama
Koaksiyel kablo, kablo TV veya bildigimiz anten kablosuna benzer fakat daha yüksek kalitede veri transferine izin verir. Ağlarda kullanılan iki çeşit koaksiyel kablo vardir. Bunlar 10BASE 2 ve 10BASE 5. 10BASE 5’dir. Kalın koaksiyel günümüzde çok kullanılmaktadır.
10BASE 2
BNC
konnektör kullanır. Küçük ve orta büyüklükteki ağlarda kullanılır. Güvenilir
fakat oldukça pahalıdır. BUS yapı ağlarda kullanılır. 
Şekil-3
Konnektör ve Portlar
RJ-45 Konnektörler
10 BASET ve 100BASETX kablolar RJ-45 konnektörleri ile sonlandırılır (Şekil-2). Hub veya Switch üzerindeki porta takılarak güvenilir bir bağlantı sağlar.
BNC Koaksiyel Konnektörler
BNC kablo bağlantısı bilgisayarınız ile ağ arasındaki durumu LED’ler yardımıyla izleminize olanak vermez. Kablonun açık uçları 50 Ohm luk direnç ile sonlandırılır.

Şekil-4
RJ-45 Düz Portlar
Bunlar Hub ve Switch’lerde bulunan standart portlardır. Hub (veya switch) ile node arasında bağlantı bu portlardan sağlanır.
RJ-45 Crossover Portları
Ağ bağlantılarında merkezi bağlantı noktasından buna bağlı olan ekipmanlar arasında düz kablo kullanılır. Fakat ağ genişlemesi durumunda iki hub’ı birbirine bağlayacağımız durumlarda crossover bağlantı kullanmamız gerekir. Bazı hub veya switch’lerde “crossover” bağlantı gerektirmeyecek extra port bulunur.
BNC Portları
10 BASE2, koaksiyel kablo bağlantıları için kullanılır

Network Ekipmanları
Network Adaptör Kartları
Network Adaptör Kartları (Network Arabirim Kartları) ağ yapısının temelini oluşturur. Günümüzde bazı bilgisayarlar üzerinde ağ adaptör kartıyla gelir. Eğer bilgisayarınızda böyle bir kart yoksa anakart üzerindeki boş bir slota, modem veya ses kartı takar gibi kısa sürede takılabilir. Network arabirim kartı bilgisayarınızla ağ arasındaki bağlantıyı sağlar. Veriyi Ethernet ağının okuyabileceği ve kabul edeceği formata çevirir. Bu kartlar üzerinde hub veya switch’e bağlayabilmeniz için konnektörler bulunur. Network Arabirim Kartları driver (sürücü) dediğimiz üretici firma tarafından yazılan software’lerle gelirler. 10 Mbps veya 10/100 Mbps çift hızlı çalışabilen ethernet kartları vardır.
Hub
Hub’lar star topoloji ağlarda merkezi bağlantı üniteleridir. Hub kendisine bağlanılan tüm node’ların birbirleri ile iletişim kurmasını sağlar. Hub’a bağlanılan her ekipmanın kendi güç kaynağı olduğu gibi hub’ında kendi güç kaynağı vardır. Hub üzerinde bulunan durum ışıkları ağ durumunu izlememizi ve arıza tesbit işlemlerini kolaylaştırır. İkiden fazla hub birbirine bağlanabilir fakat Ethernet standartlarında bazı sınırlar vardır. Hub-Hub bağlantıları yerine switchlerden hub’lara gidilebilir, ve bu durum ağ performansını arttırır. 10 Mbps veya 100 Mbps ağlar için hub’lar bulunmaktadır.
Bridge
Bridge’ler bağımsız workgroupları birbirine bağlamak için kullanılır. Veri yönlendirme işlemi yapar. 10 Mbps ve 100 Mbps ağları birbirine bağlayabilir.
Switch
Switchler daha öncede bahsedildiği gibi daha kompleks Hub’lardır. Büyük bir ağı segmentlere (parçalara) bölerek ağ performansını arttırır. Herhangi bir node’tan gelen verinin tüm ağa dağıtılması yerine istenilen node’a dağıtılmasını sağlar. Ağ durmunu izler, veriyi gönderip, iletim işleminin yapılıp yapılmadığını test eder. Bu özelliğe “store and forward” (depola ve ilet) denir.
Repeater
Repeater (tekrarlayıcı), ethernet ağ standartlarında merkezi bağlantı noktası ile node arasındaki mesafenin maximum sınırının aşması durumunda kullanılır. Sinyali alıp, güçlendirip, gönderme özelliğine sahiplerdir. Hub veya switchler de birer repeater görevi görür.
Router
Router’lar ağ trafiğini filtre eder ve dosyanın doğru yere gönderilmesini sağlamak için değişik protokolleri birbirine bağlar. Bu filtreleme işleminden dolayı router, switch veya bridge’den daha yavaş çalışır. Hub veya switch’lerden farklı olarak router’lar ağ yönetim hizmetleri sunarlar.
filtreleme işlemi: Verinin içeriği incelenir ve iletilmesi gerekmiyorsa iletilmez. Switch veya bridge’te verinin içeriğine bakılmadan iletim işlemi yapılır.
protokol: Ağ üzerinde veri iletimi için kullanılan kurallar veya işlemler.
PC Adaptör Kartları
Laptop (dizüstü) bilgisayarlar ethernet ağına kredi kartına benzer kartlarla bağlanabilir. PC kartları bütünleşik fax/data ve modem özelliğine sahip olabilir .
Network İşletim Sistemi Nedir?
Network İşletim Sistemi (NOS) ağ üzerinde bilgisayarların ve diğer ekipmanların birbirleri arasında veri alıp göndermelerini sağlarlar. Windows95, Windows NT, veya Macintosh gibi başka amaçlar için kullanılabilen işletim sistemleri ve sadece ağ işletim sistemi olarak kullanılabilen Novell veya LANtastic gibi yazılımlar örnek verilebilir.
Network İçin Yardımcı Öğütler
Ethernet standartları geçerli bir networkün oluşturulma şeklini belirler. Unutulmaması gereken eğer kurulumunuz standartlara uygunsa networkünüz çalışacaktır. Burada probleme neden olacak belli başlı birkaç şey, yanlış kablolama, kablo uzunluğunun sınırı geçmesi ve fazla kullanıcının bulunmasıdır.
Bu bölümden sonra “Networkün Geçerli Yapılması” başlığı altındaki diyagramlarda standartlara uyan geçerli bir network ve standartların dışındaki geçersiz bir networkü göreceksiniz.
Networkünüzü planlarken bu standartları takip ederek networkünüzü daha verimli bir şekilde çalışmasını sağlayabilirsiniz.
Üç Önemli Husus
Kablolama
Yanlış kalite veya tipteki kablolama heberleşmeyi güçleştirir.
Bağlantı Sayısı
Switch ile parçalara ayrılmamış networkteki çok fazla sayıdaki hub veya çalışma grubundaki çok fazla sayıdaki bağlantı sık sık çakışmalara ve hatalara neden olacaktır.
Mesafe
ethernet standartlarının göre daha uzun mesafelere çıkan bağlantılar networkün çökmesine neden olan zamanlama problemlerine neden olur.
Yardımcı Öğütler
Her bilgisayarın networke bağlanmsı için Network Adaptör Kartına ihtiyacı vardır.
|
|
En kolay ve en popüler Ethernet topolojisi 10BASE-T kablolaması gerektiren yıldız topolojisidir. |
|
|
Bir 10BASE-T Ethernet networkü RJ-45 konnektorlerle sonlanan Katagori 3 veya 5 dolanmış-çift kablo kullanır. |
|
|
10BASE-T networkünde LAN içindeki bilgisayarlar arasinda en fazla 5 kablo segmenti (parçası) olabilir. Yerleşim planını kağıt üzerinde yaparken her kbloa parçasının buna uymasına dikkat edilmelidir. Örnek için “Networkün Geçerli Yapılması” bölümüne bakınız. |
|
|
10 Mbps hublar birbirine Katagori 3 veya 5 dolanmış-çift kablo ile bağlanabilirler. Bilgisayar-switch veya bilgisayar-hub arasındaki kablonun uzunluğu 100 metreyi geçmemelidir. |
|
|
100 Mbps bağlantılar Katagori 5 dolanmış-çift kablo ile yapılabilir. Bilgisayar-switch veya bilgisayar-hub arasındaki kablonun uzunluğu 50 metreyi geçmemelidir. |
|
|
switch ve hublar eğer sahiplerse BNC konnektörleri ile 10BASE 2 ince koaksiyel kablo kullanarak da bağlanabilirler. Buradaki kablo uzunluğu 185 metreyi geçmemelidir. |
|
|
İki LAN segmenti (parçası)birbirlerine bridge kullanarak bağlanabilirler. |
|
|
Fast Ethernet 100BASE-TX networkü LAN içindeki bilgisayarlar arasinda sadece iki kablo segmentine (parçasına) sahip olabilir. Örnek için “Networkün Geçerli Yapılması” bölümüne bakınız. |
|
|
Backbone (omurga) bir segment (parça) sayılır. Bağlantı segmentleri ayrı olarak sayılır. |
|
|
Herhangi bir switchin yerleştiği yerden sayım tekrar başlar. Böylelikle Ethernet özelliklerine uyarak networkün genişlemesine olanak sağlanmış olur. |
|
|
Switch uyumluluğu koruyan ve networkün genişlemesine olanak sağlayan çok önemli bir parçadır. |
Başka şeylerin de yanlış olama ihtimali vardır. Bu durumda yukardaki maddelerden başka bir şeyin problem çıkardığını anladığınızda network cihazlarınızın üreticisini arayarak başka nelere bakmanız gerektiğini anlamak için yardım isteyiniz.
Networkün Geçerli Yapılması
Aşağıda geçerli bir networkü görüyorsunuz. 5 adet hub olamasına rağmen geçerli çünkü uygun bir konuma konulan bir switch networkü geçerli kılıyor.

Bu örnekte A ile B bilgisayarları arasındaki kablo parçalarının sayısı sadece 3. Bunun sebebi başka bir hub daha kullanmak yerine switch kullanılmıştır. Switch parçaların tekrar sayılmasını başlatarak sayının standartlar içinde kalmasını sağlamıştır. Bir switch veya bridge birbirine bağlı iki hubı takip etmelidir. Bu örnekteki hubların hepsine bilgisayarlari direk olarak baglayarak doldurdugumuzda 40 bilgisayar içerir Bununla birlikte hala hub sayisini sekize çıkararak genişleyebilme imkanimiz da vardir.
Asağıda ise sadece 5 hub içeren geçersiz bir networkü görüyorsunuz. Bu örnekte A ile B bilgisayarları arasındaki kablo sayısı altı tanedir ve Ethernet standartlarının dışındadır.
Birbirine bağlı iki habı takip eden switch veya bridge yok. Kablo sayısının beşi aşması A ile B bilgisayarları arasındaki sinyallerin gecikmesine ve zayıflamasına neden olur. Bu örnekteki networkün önceki örnekten küçük bir network olmasına rağmen geçersiz bir networkdür.

Internet, birbiriyle tüm dünya üzerinde yayılmış bilgisayar ağlarının birleşiminden oluşan devasa bir bilgisayar ağıdır. Telefon hatlarıyla birbirine bağlı bu ağda, kişi ve kuruluşların kullandığı farklı yapıda bilgisayarlar ve bu bilgisayarlarda kullanılan farklı işletim sistemleri bulunabilir. Internet, bu farklı yapıda bilgisayarların ortak bir dille iletişim kurmasına imkan sağlayarak, üzerlerinde farklı programlar çalıştırılsa bile, kişiler ekranda aynı bilgileri görür ve değerlendirirler.
Bazı bilgisayar ağları ve dolayısıyla bu ağ içinde bağlı bilgisayarlar, aynı zamanda kesintisiz olarak Internet ortamına da bağlıdırlar. Bunların bir kısmı, Internet ortamında başka kullanıcılara, yararlanabileceği çeşitli bilgiler sunarken; bir kısmı da, kendi bilgisayarıyla Internet'e geçici olarak bağlanmak isteyen kullanıcıların erişim isteklerine cevap verirler. Internet erişim sağlayıcı kuruluşlar, normal bir kullanıcının Internet'e telefon bağlantısı ile erişimini, genelde şehir içi telefon haberleşme fiyatıyla sağlayan bölgesel kuruluşlardır.
Internet’in en temel işlevi, haberleşme ve iletişimdir. Internet üzerinden
dünyanın dört bir tarafıyla faks kadar hızlı, posta kadar ucuz bir şekilde
iletişim kurabilir, dilediğiniz her konuda araştırma yapabilir, bu süreç içinde
gerekli gördüğünüz bilgi ve dökümanları bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz.
Yerinizden hareket etmeden uçsuz, bucaksız bir alışveriş yapabilir, müze ve
sergileri gezebilir, müzik arşivlerine girebilirsiniz, farklı ülkelerden olan
insanlarla her konuda yazıyla ve/veya sesli olarak tartışabilir, ithalat-ihracat
ile uğraşıyorsanız yurt dışındaki bağlantılarınızı en küçük zaman diliminde
gerçekleştirebilir ve
Internet, ilk olarak 1960’lı yılların sonunda Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan DARPA’ya (Defence Advanced Research Project Agency - Savunma İleri Düzey Araştırma Projeleri Kurumu) ait farklı yerlerdeki bilgisayar sistemlerini birbirine bağlamak amacıyla kurulmuş bir bilgisayar ağıdır. Daha sonra bu ağa çeşitli üniversite ve araştırma kurumlarının bağlanması ile ağ genişlemiş ve 'Internet' adı altında dünyayı saran bir ağ konumuna gelmiştir.
Internet‘e çeşitli şekillerde, başlangıcından 1994 yılı sonuna kadar 110 ülke, 10,000 bilgisayar ağı, 3,000,000 dan fazla bilgisayar ve 25 milyonu aşkın kullanıcı bağlanmıştır. Bu sayı, Web Sayfası kavramının kullanıma girdiği 1995 yılı içinde büyük bir patlama göstermiş ve 60 milyon’a ulaşmıştır. Bu sayının 1996 yılı içinde de, her ay yüzde 10 artması beklenmektedir. Görüldüğü üzere Internet büyük bir hızla dünyanın her köşesine din, dil, ırk ve ülke ayrımı yapmadan erişmektedir.
Türkiye’de INTERNET’in Kullanımı
Türkiye’de ilk Internet bağlantısı, 12 Nisan 1993 tarihinde yapılmıştır. İlk yıllarında sadece TÜBİTAK ve üniversitelerin kullanımına izin verilen ve sadece ODTÜ ve Ege üniversiteleri üzerinden bağlanılan Internet’e bugün her isteyen, istediği Internet Servis Sağlayıcı kuruluşlar üzerinden bağlanabilmektedir.
Türkiye'de Internet başlangıçta, tüm dünyada olduğu gibi, bilgi aktarımı amacıyla kullanılmıştır. 1995 yılı içinde, dünyadaki gelişime paralel olarak, Türk girişimcileri de günden güne artan bir talep ile Internet ortamını; Web Sayfaları, elektronik posta ve diğer servisleri ile, kullanıcıların beklentileri doğrultusunda etkileşimli olarak, özellikle tanıtım ve pazarlama için kullanmaya başlamışlardır.
Web Sayfası (WWW-World Wide Web - Dünya Çapında Ağ): Son yılların en büyük buluşu olan Web Sayfaları, insanlara tüm Internet hizmetlerini komple bir şekilde kullanma olanağı getirmesinin yanı sıra, ortaya çıkardığı hiper döküman (hyper-text) ve hiper ortam (hyper-media) kavramları ile de en gözde Internet servisidir.Internet'te Web Sayfası hem kullanımı kolay, (sadece maus kullanımıyla) hem de sunduğu ortam nedeniyle oldukça etkilidir. Bunu daha iyi anlayabilmek için hiper döküman ve hiper ortamı açıklamak gerekir.
Hiper döküman (Web Sayfası): İçinde Internet üzerindeki başka döküman veya bilgisayarlara bağlantılar (link) içeren ve buralara sadece bir fare (mouse) tuşuna basarak erişmeye olanak sağlayan, bilgisayardaki bir tür sayfa düzenine verilen addır. Bu sayfalarda sadece yazı değil aynı zamanda resim, ses, hatta kısa filmler yer alır.
Hiper ortam : Hiper dökümanların içerdiği resim, ses, yazı ve kısa süreli filmlerin oluşturduğu bu ortama hiper ortam adı verilir. Hiper ortamlar etkileşimli ortamlardır yani sadece okuma, görme ve incelemeye değil, o an bilgisayarınıza yaptığınız bazı bilgi girişlerini de alabilen ve bunları çeşitli amaçlar için kullanmaya imkan veren bir ortamdır. Web Sayfası’nda bir şeyi sadece koklayamaz, dokunamaz, ve tadına bakamazsanız.
Günümüzde milyonlarca insan, dünyanın her bir tarafından Internet’e bağlanmakta olup, günün yirmidört saati buradaki Web Sayfa Sunucularını ziyaret etmektedir. (Web Sayfa Sunucuları veya Internet Sunucuları, Internet’in Web ortamında servis veren bilgisayarlara verilen isim) Herhangi bir ticari şirket, kuruluş, kişi ya da üniversiteler tarafından Internet üzerinde, genellikle Internet Sunucu hizmetleri veren ticari kuruluşlar tarafından açılan Web Sayfa Sunucuları, sunumu yapılan firmaya ait bir ana sayfa ve bu sayfadan, duruma göre bir ağaç gibi dallanabilen diğer sayfalardan oluşmaktadır.
Internet'te Web, bugün için ağırlıklı olarak, tanıtım ve reklam amaçlarıyla kullanılmakta, ayrıca etkileşimli olarak sipariş ve satış amaçlı da değerlendirilmektedir. Internet'te Web Sunucularda kendilerini tanıtan ticari ve/veya ticari olmayan şahıs, kuruluş veya organizasyonların dünya çapında geçerli, telefon numarası gibi, en az bir adresleri vardır. Bu adresler, yanyana 3'lü guruplar halinde (999.999.999.999) 4 gurup ve 12 haneli rakkamlardan meydana gelir. Ancak, kullanım ve hatırda kalma kolaylığı bakımından, bu numaralar genellikle kuruluşun, sunulan hizmet veya ürünün kısa adıyla Internet'te tescil edilirler. Şüphesiz, Internet'te tanıtım ve reklam yapmak isteyenler için kendi isimlerini Internet üzerinde tescil etmelerine gerek yoktur ama Internet üzerinde tescilini yaptırmış ve yayım yapan bir kuruluşa gereksinimleri vardır. Yine de, herhangi bir kuruluşa bağlı kalmadan, kendi isimleriyle bir Internet Sunucu üzerinde tanıtım, yayın yapmak çok daha fazla avantaj sağlamaktadır.
Internet'te alan (Domain) ismi denilen bu dünya çapındaki isim, genelde aralarında bir nokta bulunan 2 kelimeden meydana gelir. Birinci kelime, arasında boşluk ve Türkçe 'ç ğ ı ö ş ü' harfleri bulunmayan 24 karaktere kadar, sizin seçeceğiniz bir kelime ve ikinci kelime de noktadan sonra konulan (Örnek: isim.com, isim.edu, isim.net, isim.org, isim.gov gibi) aşağıdaki kısaltmalardan biridir.
.com
(Ticari kuruluşlar için kullanılan ek kelime)
.edu (Resmi bir devlet okulu veya en az 4 yıllık kolej için kullanılan ek
kelime)
.